Fallið hátt og skellurinn harður

"Tímasetning skattalækkana ríkisstjórnarinnar er kolröng. Menn vissu að það væri von á ofhitnun í hagkerfinu og það að lækka skatta kallar á niðurskurð í ríkisútgjöldum. Þetta hafa Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn, Seðlabankinn og OECD sagt. Aftur á móti hefur ríkistjórnin ekki tekið mark á okkur hagfræðingunum og segir að skattalækkanirnar séu ekki þensluhvetjandi vegna þess að þær séu vinnuhvetjandi", segir Ólafur Darri Andrason hagfræðingur Alþýðusambandsins. "Við erum með mestu atvinnuþátttöku af öllum þeim þjóðum sem við berum okkur saman við og ef við ætlum að taka við uppsveiflu þá eru það krakkar sem ættu að vera í framhaldsskólum sem yrði sá hópur sem yrði lokkaður út á vinnumarkaðinn. Þegar svo kemur að niðursveiflu árið 2007 eða 2008 situr þessi hópur eftir með sárt ennið, við höfum talið að þetta sé alveg galin ráðstöfun", bætir Ólafur Darri við. Samkvæmt þjóðhagsreikningum Hagstofunnar fyrir fyrsta ársfjórðung ársins 2005 hefur einkaneysla vaxið um 9,4 prósent sem er það mesta í fimm ár. Aðspurður um hvort skattalækkunaráform ríkisstjórnarinnar séu neysluhvetjandi og þar með verðbólguhvetjandi segir Ólafur Darri: "Ef við horfum bara á tölurnar núna þá er einkaneysla að aukast mun meira en kaupmáttur. Ég geri ráð fyrir að það sem skýri þetta að mestum hluta sé aukin skuldsetning. Nú hafa menn meira aðgengi að hagkvæmu lánsfé en áður. Það sem gerist við þessar aðstæður er að Seðlabankinn sem er einn á verðbólguvaktinni hækkar vexti. Undir venjulegum kringumstæðum mundu vaxtahækkanir slá á þenslu því peningar yrðu einfaldlega dýrari og fólk myndi síður taka skammtímalán. Nú aftur á móti tekur fólk upp undir 40 ára neyslulán, vaxtamunur við útlönd eykst og þetta slær ekki á verðbólguna heldur frestar henni. Seðlabankinn kappkostar núna að styrkja krónuna sem þýðir að fallið verður hærra og skellurinn harðari."