Engin sálgæsla fyrir hina dæmdu

Enginn hefur eftirlit með sálarheill þeirra manna sem hljóta þunga dóma og hefja ekki afplánun strax, þótt mikil hætta sé á sjálfsvígi eftir að dómur er kveðinn upp. Fangelsismálastofnun, dómstólar og lögregla segja öll að það sé ekki hlutverk þeirra að sinna slíkri sálgæslu. Fram hefur komið í fréttum að karlmaður, sem í fyrradag var dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir að hafa beitt stjúpdóttur sína grófu kynferðisofbeldi, framdi sjálfsmorð í kjölfar dómsins. Rannsóknir hafa sýnt að þegar þungir dómar, þriggja ára fangelsi eða meira, eru kveðnir upp yfir mönnum, eykst sjálfsvígshætta umtalsvert. Vegna þessarar hættu fylgist starfsfólk Fangelsismálastofnunar mjög vel með líðan manna sem koma inn til afplánunar. Eftirlitið nær hins vegar ekki til þeirra manna sem ganga lausir þegar þeir fá dóma því stofnunin hefur ekki afskipti af málum þeirra fyrr en þeir hefja afplánun. Björn Harðarson sálfræðingur hefur unnið náið með föngum, m.a. á vegum Fangelsismálastofnunar. Honum finnst mikilvægt að fylgst sé með mönnum sem fái þyngra dóma frá því að dómur fellur, án þess að vita samt nákvæmlega hvernig hægt var að gera það.   Helgi Jónsson, dómstjóri Héraðsdóms Reykavíkur, segir að dómstólar landsins sinni eingöngu því hlutverki að dæma í málum. Þegar dómur hafi verið kveðinn upp ljúki afskiptum dómstólsins af sakamönnum. Hvað varðar lögreglu segir Karl Steinar Valsson yfirlögregluþjónn að þætti lögreglu ljúki yfirleitt með rannsóknarvinnunni. Í alvarlegum málum er lögregla hluti ákæruvaldsins en afskiptum lögreglu ljúki alltént um leið og dómur er fallinn. Þrátt fyrir hættuna er það því enginn sem hefur það hlutverk að sinna sálgæslu manna með tilliti til sjálfsvígshættu, ef þeir hefja ekki afplánun strax.