Ekki séð dóttur sína í tvö ár og lá í sínu eigin þvagi í alla nótt Tómas Arnar Þorláksson skrifar 24. júní 2026 18:54 Patrik Ingi Heiðarsson er lamaður fyrir neðan brjóst. vísir/Lýður Valberg Maður sem hlaut mænuskaða eftir slys á mótorhjóli fyrir þremur árum síðan fær ekki þá NPA-þjónustu sem hann á rétt á þótt hún hafi verið samþykkt fyrir sjö mánuðum. Hann hefur til að mynda ekki getað hitt dóttur sína í tvö ár og legið ítrekað í eigin þvagi klukkutímum saman vegna skorts á aðstoð. Patrik Ingi Heiðarsson slasaðist alvarlega í nóvember árið 2023 eftir mótorhjólaslys í bænum Menton í Frakklandi þar sem hann bjó á þeim tíma. Hann er í dag lamaður fyrir neðan brjóst en vinstri hönd hans skaddaðist einnig talsvert. Síðasta sumar greindi fréttastofa frá því að Patrik hafði dvalið á Grensásdeild Landspítalans í um ár þrátt fyrir að hafa fengið íbúð í Hátúni úthlutaða. Nú er hann fluttur inn en getur ekki lifað því lífi sem hann kýs þar sem NPA-samningur hans hefur ekki enn verið virkjaður þrátt fyrir að samningurinn hafi verið samþykktur í nóvember. Notendastýrð persónuleg þjónusta eða NPA er lögfest á Íslandi. Samningurinn nemur 237 tímum á mánuði, í dag nýtur hann aðeins aðstoðar í þrjár klukkustundir á sólarhring en þyrfti á sólarhringsaðstoð að halda sem nemur 730 tímum enda ófær um flestar daglegar athafnir einn síns liðs. „Nú á ég dóttur í Frakklandi sem mig langar að sjá, mig langar að ferðast líka. Hefurðu náð að hitta hana eitthvað? „Ég hef ekkert séð hana í tvö ár.“ Segist fá engin svör Patrik reiðir sig því alfarið á þjónustu starfsfólks heimaþjónustu og 68 ára móður sinnar sem sé langþreytt eftir tvö ár af löngum dögum. „Það er margt sem ég þarf aðstoð með. Til dæmis matartíma. Ég get ekki eldað mat eins og staðan er. Ég get ekki farið sjálfur á klósettið og í sturtu. Ég fæ sturtu einu sinni í viku, svona heilbað,“ segir hann og furðar sig á því að ekki sé kerfi til staðar sem tryggir viðeigandi þjónustu tafarlaust. Þú fékkst núna NPA-þjónustu samþykkta í nóvember, hvað kemur í veg fyrir að þú fáir hana í raun? „Borgin er ekki búin að samþykkja greiðslusamninginn.“ Færðu einhverjar skýringar á því? „Engar, ég veit meira að segja ekki hvar ég er í röðinni.“ Eins og áður segir er NPA-þjónusta lögfest hér á landi samkvæmt lögum um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir. Í 34. grein þeirra laga segir til dæmis: Ákvörðun um að veita þjónustu skal taka svo fljótt sem kostur er. Sé ekki unnt að hefja þjónustu strax og umsókn er samþykkt skal tilkynna umsækjanda um ástæður þess og hvenær þjónustan verði veitt. Ef fyrirséð er að þjónusta sem sótt var um geti ekki hafist innan þriggja mánaða frá samþykkt umsóknar skal leiðbeina umsækjanda um þau úrræði sem hann hefur á biðtíma og aðra þjónustu sem er í boði. Að mati NPA-miðstöðvarinnar er ekki undir neinum kringumstæðum hægt að halda því fram að Patriki sé í dag veitt viðeigandi þjónusta. Þá hafa ýmsir hnökrar verið á máli hans. Þrisvar upp á bráðadeild og var hætt kominn „Það er rosa mikið af starfsfólki sem kemur hérna og ég held að það séu svona um fimmtán til tuttugu manns sem koma hérna í hverjum mánuði. Síðan lendir maður í alls konar sýkingum sem maður vissi ekki að væru til, jafnvel bara út af óhreinindum sem starfsfólk skilur eftir,“ segir Patrik. Hann segir öryggi sínu, heilsu og mannlegri reisn ítrekað vera stefnt í hættu við núverandi ástand. „Inni á baði er svona dallur með þvagpoka í, þetta er notað sem næturpoki, því ég er með þvaglegg. Þessi dallur var bara ógeðslegur. Þurrkað þvag í botninum og pokinn alltaf skilinn eftir opinn þannig að sýklar fara þarna inn og út. Svo voru lyfin mín þarna líka ofan í. Þá var einhver búinn að þau þarna ofan í. Þannig að ég fæ þarna svæsnar sýkingar og ég held að ég hafi lent þrisvar upp á bráðadeild.“ Varstu hætt kominn? „Mjög held ég.“ Lá í þvagi sínu í alla nótt Hann kvartar einnig undan skorti á eftirfylgni við læknisaðstoð. Þá kemur það fyrir að þvagleggur hans stíflast á nóttinni. „Þá fer að leka út um þvagrásina mína. Þá ligg ég bara í þvagi alla nóttina.“ Er þá bara ekkert annað að gera en að bíða? „Já. Því það er enginn sem getur aðstoðað mig á nóttinni. Þannig að ég þurfti að bíða til klukkan hálf níu í morgun þegar ég hringdi í heimahjúkrun.“ Ertu þá oft einn og hjálparlaus hér? „Þá þarf ég að ýta á neyðarhnappinn og biðja um sjúkrabíl.“ Hann sjái líf með fullunnandi þjónustu fyrir sér í hyllingum og telur að hann myndi endurheimta frelsi sitt við það öðlast NPA-þjónustu. „Mér finnst það ófyrirgefanlegt að fólk þurfi að bíða eftir einhverju sem er búið að binda í lög. Fólk ætti að fá þjónustu um leið og samningur er samþykktur. Lífið mitt er í raun bara búið að vera í bið, á algjörri hillu og inni í skáp,“ segir hann og tekur fram að honum líði eins og hann hafi gleymst í kerfinu. Málefni fatlaðs fólks Heilbrigðismál Mest lesið Slökkviliðsstjóri lætur af störfum eftir ábendingar Innlent Svona berðu kennsl á fyrstu einkenni heilabilunar Innlent Simmi biður Söndru og sjúkraliðana afsökunar Innlent Tekur upp hanskann fyrir Lite-bjórinn Innlent Sárkvalin og þurfti að borga eina og hálfa milljón fyrir aðgerð Innlent Hélt um fætur eiginmannsins meðan hann sogaðist úr glugga í háloftunum Erlent Misboðið vegna ömurlegrar gyðingaandúðar Innlent Bílvelta austan við Hvalnes Innlent Vinna ekki með Bandaríkjamönnum af þjóðaröryggisástæðum Erlent Hætt að taka við reiðufé vegna innbrotahrinunnnar Innlent Fleiri fréttir „One love“ til allra í kommentakerfinu Einn í gæsluvarðhaldi vegna tengsla sinna við innbrotahrinu Sárkvalin og þurfti að borga eina og hálfa milljón fyrir aðgerð Galið kerfi, hatur á samfélagsmiðlum og boltastemning í beinni Bílvelta austan við Hvalnes Hætt að taka við reiðufé vegna innbrotahrinunnnar Tekur upp hanskann fyrir Lite-bjórinn Enn enginn grunaður um spellvirkin við Grafarvogskirkju Ekki falsaðir peningar heldur gervipeningar Íris Dröfn settur sýslumaður á Austurlandi „Miklar vendingar núna í málefnum bæjarins“ Verða höfð með í ráðum vegna niðurrifsins við Sæbraut „Lögregla á að bregðast við refsiverðri háttsemi“ Ákærður fyrir manndráp af gáleysi vegna áreksturs þar sem tveir létust Misboðið vegna ömurlegrar gyðingaandúðar Gyðingaandúð, netsala áfengis og skólahald í Grindavík Slökkviliðsstjóri lætur af störfum eftir ábendingar Simmi biður Söndru og sjúkraliðana afsökunar Tugir innbrota til rannsóknar hjá lögreglu Alvarleg líkamsárás á borði miðlægrar rannsóknardeildar „Búnir að þróa með sér spilafíkn áður en þeir byrja að veðja“ Ríkið borgar brúsann vegna langdreginnar rannsóknar á árás við skólalóð Alvarlegar líkamsárásir í Reykjavík Svona berðu kennsl á fyrstu einkenni heilabilunar Styrkt verkefni í fyrra sem spari þjóðinni 93 milljarða króna Lítil bjartsýni á úrslitastundu Ekki eigi að leyfa frekjukallinum að vaða uppi Loks fengið varanlegt heimili eftir yfir hundrað ár á Íslandi Grobba sig af stolnum trjám „Ég hélt að það erfiðasta yrði að lifa af nauðgunina sjálfa“ Sjá meira
Patrik Ingi Heiðarsson slasaðist alvarlega í nóvember árið 2023 eftir mótorhjólaslys í bænum Menton í Frakklandi þar sem hann bjó á þeim tíma. Hann er í dag lamaður fyrir neðan brjóst en vinstri hönd hans skaddaðist einnig talsvert. Síðasta sumar greindi fréttastofa frá því að Patrik hafði dvalið á Grensásdeild Landspítalans í um ár þrátt fyrir að hafa fengið íbúð í Hátúni úthlutaða. Nú er hann fluttur inn en getur ekki lifað því lífi sem hann kýs þar sem NPA-samningur hans hefur ekki enn verið virkjaður þrátt fyrir að samningurinn hafi verið samþykktur í nóvember. Notendastýrð persónuleg þjónusta eða NPA er lögfest á Íslandi. Samningurinn nemur 237 tímum á mánuði, í dag nýtur hann aðeins aðstoðar í þrjár klukkustundir á sólarhring en þyrfti á sólarhringsaðstoð að halda sem nemur 730 tímum enda ófær um flestar daglegar athafnir einn síns liðs. „Nú á ég dóttur í Frakklandi sem mig langar að sjá, mig langar að ferðast líka. Hefurðu náð að hitta hana eitthvað? „Ég hef ekkert séð hana í tvö ár.“ Segist fá engin svör Patrik reiðir sig því alfarið á þjónustu starfsfólks heimaþjónustu og 68 ára móður sinnar sem sé langþreytt eftir tvö ár af löngum dögum. „Það er margt sem ég þarf aðstoð með. Til dæmis matartíma. Ég get ekki eldað mat eins og staðan er. Ég get ekki farið sjálfur á klósettið og í sturtu. Ég fæ sturtu einu sinni í viku, svona heilbað,“ segir hann og furðar sig á því að ekki sé kerfi til staðar sem tryggir viðeigandi þjónustu tafarlaust. Þú fékkst núna NPA-þjónustu samþykkta í nóvember, hvað kemur í veg fyrir að þú fáir hana í raun? „Borgin er ekki búin að samþykkja greiðslusamninginn.“ Færðu einhverjar skýringar á því? „Engar, ég veit meira að segja ekki hvar ég er í röðinni.“ Eins og áður segir er NPA-þjónusta lögfest hér á landi samkvæmt lögum um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir. Í 34. grein þeirra laga segir til dæmis: Ákvörðun um að veita þjónustu skal taka svo fljótt sem kostur er. Sé ekki unnt að hefja þjónustu strax og umsókn er samþykkt skal tilkynna umsækjanda um ástæður þess og hvenær þjónustan verði veitt. Ef fyrirséð er að þjónusta sem sótt var um geti ekki hafist innan þriggja mánaða frá samþykkt umsóknar skal leiðbeina umsækjanda um þau úrræði sem hann hefur á biðtíma og aðra þjónustu sem er í boði. Að mati NPA-miðstöðvarinnar er ekki undir neinum kringumstæðum hægt að halda því fram að Patriki sé í dag veitt viðeigandi þjónusta. Þá hafa ýmsir hnökrar verið á máli hans. Þrisvar upp á bráðadeild og var hætt kominn „Það er rosa mikið af starfsfólki sem kemur hérna og ég held að það séu svona um fimmtán til tuttugu manns sem koma hérna í hverjum mánuði. Síðan lendir maður í alls konar sýkingum sem maður vissi ekki að væru til, jafnvel bara út af óhreinindum sem starfsfólk skilur eftir,“ segir Patrik. Hann segir öryggi sínu, heilsu og mannlegri reisn ítrekað vera stefnt í hættu við núverandi ástand. „Inni á baði er svona dallur með þvagpoka í, þetta er notað sem næturpoki, því ég er með þvaglegg. Þessi dallur var bara ógeðslegur. Þurrkað þvag í botninum og pokinn alltaf skilinn eftir opinn þannig að sýklar fara þarna inn og út. Svo voru lyfin mín þarna líka ofan í. Þá var einhver búinn að þau þarna ofan í. Þannig að ég fæ þarna svæsnar sýkingar og ég held að ég hafi lent þrisvar upp á bráðadeild.“ Varstu hætt kominn? „Mjög held ég.“ Lá í þvagi sínu í alla nótt Hann kvartar einnig undan skorti á eftirfylgni við læknisaðstoð. Þá kemur það fyrir að þvagleggur hans stíflast á nóttinni. „Þá fer að leka út um þvagrásina mína. Þá ligg ég bara í þvagi alla nóttina.“ Er þá bara ekkert annað að gera en að bíða? „Já. Því það er enginn sem getur aðstoðað mig á nóttinni. Þannig að ég þurfti að bíða til klukkan hálf níu í morgun þegar ég hringdi í heimahjúkrun.“ Ertu þá oft einn og hjálparlaus hér? „Þá þarf ég að ýta á neyðarhnappinn og biðja um sjúkrabíl.“ Hann sjái líf með fullunnandi þjónustu fyrir sér í hyllingum og telur að hann myndi endurheimta frelsi sitt við það öðlast NPA-þjónustu. „Mér finnst það ófyrirgefanlegt að fólk þurfi að bíða eftir einhverju sem er búið að binda í lög. Fólk ætti að fá þjónustu um leið og samningur er samþykktur. Lífið mitt er í raun bara búið að vera í bið, á algjörri hillu og inni í skáp,“ segir hann og tekur fram að honum líði eins og hann hafi gleymst í kerfinu.
Ákvörðun um að veita þjónustu skal taka svo fljótt sem kostur er. Sé ekki unnt að hefja þjónustu strax og umsókn er samþykkt skal tilkynna umsækjanda um ástæður þess og hvenær þjónustan verði veitt. Ef fyrirséð er að þjónusta sem sótt var um geti ekki hafist innan þriggja mánaða frá samþykkt umsóknar skal leiðbeina umsækjanda um þau úrræði sem hann hefur á biðtíma og aðra þjónustu sem er í boði.
Málefni fatlaðs fólks Heilbrigðismál Mest lesið Slökkviliðsstjóri lætur af störfum eftir ábendingar Innlent Svona berðu kennsl á fyrstu einkenni heilabilunar Innlent Simmi biður Söndru og sjúkraliðana afsökunar Innlent Tekur upp hanskann fyrir Lite-bjórinn Innlent Sárkvalin og þurfti að borga eina og hálfa milljón fyrir aðgerð Innlent Hélt um fætur eiginmannsins meðan hann sogaðist úr glugga í háloftunum Erlent Misboðið vegna ömurlegrar gyðingaandúðar Innlent Bílvelta austan við Hvalnes Innlent Vinna ekki með Bandaríkjamönnum af þjóðaröryggisástæðum Erlent Hætt að taka við reiðufé vegna innbrotahrinunnnar Innlent Fleiri fréttir „One love“ til allra í kommentakerfinu Einn í gæsluvarðhaldi vegna tengsla sinna við innbrotahrinu Sárkvalin og þurfti að borga eina og hálfa milljón fyrir aðgerð Galið kerfi, hatur á samfélagsmiðlum og boltastemning í beinni Bílvelta austan við Hvalnes Hætt að taka við reiðufé vegna innbrotahrinunnnar Tekur upp hanskann fyrir Lite-bjórinn Enn enginn grunaður um spellvirkin við Grafarvogskirkju Ekki falsaðir peningar heldur gervipeningar Íris Dröfn settur sýslumaður á Austurlandi „Miklar vendingar núna í málefnum bæjarins“ Verða höfð með í ráðum vegna niðurrifsins við Sæbraut „Lögregla á að bregðast við refsiverðri háttsemi“ Ákærður fyrir manndráp af gáleysi vegna áreksturs þar sem tveir létust Misboðið vegna ömurlegrar gyðingaandúðar Gyðingaandúð, netsala áfengis og skólahald í Grindavík Slökkviliðsstjóri lætur af störfum eftir ábendingar Simmi biður Söndru og sjúkraliðana afsökunar Tugir innbrota til rannsóknar hjá lögreglu Alvarleg líkamsárás á borði miðlægrar rannsóknardeildar „Búnir að þróa með sér spilafíkn áður en þeir byrja að veðja“ Ríkið borgar brúsann vegna langdreginnar rannsóknar á árás við skólalóð Alvarlegar líkamsárásir í Reykjavík Svona berðu kennsl á fyrstu einkenni heilabilunar Styrkt verkefni í fyrra sem spari þjóðinni 93 milljarða króna Lítil bjartsýni á úrslitastundu Ekki eigi að leyfa frekjukallinum að vaða uppi Loks fengið varanlegt heimili eftir yfir hundrað ár á Íslandi Grobba sig af stolnum trjám „Ég hélt að það erfiðasta yrði að lifa af nauðgunina sjálfa“ Sjá meira