Engin sam­töl hafi átt sér stað um „fiskveiðikommissar“

Engin samtöl hafa átt sér stað við Evrópusambandið um svokallaðan fiskveiðikommissara, eða sjávarútvegsmálastjóra Evrópusambandsins, að sögn Þorgerðar Katrínar. Málið var í brennidepli á opnum fundi í utanríkismálanefnd Alþingi í dag þegar Diljá Mist Einarsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, spurði ráðherrann út í frétt Morgunblaðsins um meint ummæli hennar á fundi með íslensku millilandaviðskiptaráðunum. Frétt Morgunblaðsins byggði á frásögnum ónafngreindra fundargesta.

Diljá spurði meðal annars hvort í samtölum við fulltrúa ESB hefði komið fram að sambandið myndi taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið og hvort Íslandi hefði verið lofað, eða gefið í skyn, að landið fengi sjávarútvegskommissara við mögulega aðild. Hún boðaði jafnframt upplýsingabeiðni um formlega og óformlega fundi íslenskra ráðamanna við fulltrúa ESB.

Sett fram til að undirstrika styrk Íslands

Í svari sínu hafnaði Þorgerður því að slíkar umræður hefðu átt sér stað. Hún sagði „engar aðildarviðræður eru farnar af stað“ og bætti við að „engin samtöl hafa átt sér stað varðandi einhverja fiskveiðikommissara við Evrópusambandið, bara ekki.“ Að hennar sögn vísaði hún á fundinum aðeins til sviðsmyndar sem Norðmenn hefðu varpað fram í léttum tón: „Hvað ef Ísland verður á undan okkur inn í Evrópusambandið og við þurfum hugsanlega að semja við íslenskan fiskveiðikommissar? Og svo hlógu þeir.”

Hún sagði ummælin hafa verið sett fram til að undirstrika styrk Íslands í fiskveiðistjórnun og sagði að „við erum stórveldi þegar kemur að fiskveiðistjórnunarmálum.“

Hljóð og mynd fari ekki saman

Diljá gekk einnig eftir því hvort ríkisstjórnin hygðist setja fram skýr og ófrávíkjanleg skilyrði fyrir mögulegum viðræðum við ESB og hvort ráðherrann væri tilbúinn að lýsa því yfir að skilyrðið væri fullt og varanlegt forræði Íslands yfir auðlindum sínum. Þar svaraði Þorgerður ekki með beinum hætti hvort slíkt yrði formlegt skilyrði, heldur sagði að það væri „alveg skýrt“ og sneri sér síðan að stjórnarandstöðunni.

Ráðherrann sakaði meðal annars þá flokka sem nú krefðust skýrra svara um að hafa áður staðið gegn því að þjóðin fengi „eðlileg afnot og gjöld fyrir sína auðlind“ og að hafa jafnframt komið í veg fyrir að auðlindaákvæði yrði sett í stjórnarskrá. Hún sagði því ekki fara saman „hljóð og mynd“ hjá stjórnarandstöðunni þegar hún talaði nú um forræði yfir auðlindum.

Lægri vaxtakostnaður vegi þyngra en aðildagjöld

Í framhaldinu spurði Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hvort ríkisstjórnin hygðist upplýsa fyrir fram um ófrávíkjanleg skilyrði í mögulegum viðræðum við Evrópusambandið, hvort fullt og varanlegt forræði yfir auðlindum gæti farið saman við sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB, hvort fyrir lægi mat á nettógreiðslum Íslands til sambandsins og hvort unnið yrði sérstakt hagsmunamat fyrir íslenskt atvinnulíf.

Þorgerður sagði að vinna væri þegar hafin á vegum ráðuneytisins, með aðkomu sérfræðinga, um hagsmunamat á stöðu Íslands og efnahagslegu öryggi, meðal annars í ljósi tollastríðs og alþjóðlegrar óvissu, og að nefndin yrði upplýst þegar niðurstaða lægi fyrir. 

Um nettógreiðslur sagði hún að miðað við sambærilegar forsendur og hjá Finnum gætu nettóframlög Íslands numið um 10 til 15 milljörðum króna á ári, en á móti myndu falla niður um 8 milljarðar sem Ísland greiðir nú þegar vegna EES-samningsins. Hún setti þá tölu í samhengi við skuldir íslenskra heimila, sem hún sagði nema um 3.200 milljörðum króna, og hélt því fram að hvert prósentustig í lægri vöxtum gæti skilað heimilunum um 32 milljörðum króna í lægri vaxtakostnað. Því gæti ávinningur af lægri vöxtum, ef til upptöku evru kæmi, að hennar mati vegið þyngra en aðildargjöldin. 

Þá sagði hún jafnframt að það væri skýr stefna ríkisstjórnarinnar að tryggja yfirráð Íslands yfir fiskveiðiauðlindinni og að hvorki hún né forsætisráðherra myndu skrifa undir samning sem tryggi ekki hagsmuni Íslands.