Kerfið er vanda­málið ef það styður ekki ný­sköpun

„Þegar við horfum á heilbrigðiskerfið okkar núna að þá blasa við ákveðin pressumál; flöskuhálsar á sjúkrahúsum og biðlistar eftir hjúkrunarrýmum. Þetta eru akút verkefni sem verður bara að leysa, ég held að það sé alveg augljóst. En til þess að varna svona ástandi þarf líka að horfa á rót vandans og það þyrfti að vera hægt að framlengja sjálfstæða búsetu þeirra sem ekki þurfa að leggjast inn á sjúkrahús,“ segir Sveinbjörn Ingi Grímsson, sem starfar á sviði nýsköpunar og viðskiptaþróunar hjá Ríkiskaupum. 

Að þessu markmiði megi vinna með innleiðingu nýrra lausna og aðferða. Búið sé að skilgreina fjarheilbrigðisþjónustu í lögum og ekkert standi því í vegi að fólk geti ráðist í slík verkefni. Sveinbjörn segir fordæmin hins vegar fá og þróunina hæga. 

Verkefni sem hafi þó komist á laggirnar hafi gefið góða raun, til dæmis úrræði á Suðurlandi sem nefnist heimaspítali fyrir aldraða.

„Sem var þá í rauninni bara hugsjónarstarf eins öldrunarlæknis í umdæminu sem var að koma heim frá Svíþjóð þar sem viðkomandi hafði sér breytta aðferðafræði við að veita heilbrigðisþjónustu til aldraða sem virkaði. Og áhrifin voru þau að aldraðir þurftu að leggjast sjaldnar inn á bráðamóttöku og það fækkaði legudögum í hvert skipti. Aðferðin sem var notuð fólst einungis í því að í stað þess að krefja sjúklinga um að koma til lækna inn á sjúkrahús að þá fóru læknar og hjúkrunarfræðingar til þeirra,“ segir Sveinbjörn.

Sveinbjörn hvetur stofnanir í heilbrigðiskerfinu til þess að snúa bökum saman og leita leiða til nýsköpunar. Hann bendir á að skrifstofu stafrænnar heilsu hafi verið komið á laggirnar innan heilbrigðisráðuneytisins í ársbyrjun og hafi nú það hlutverk að leiða framþróun í þessum málum.

„Við erum ofboðslega varfærin þegar kemur að breytingum í heilbrigðiskerfinu, sem er rétt og við verðum að vera það. En við megum heldur ekki vera áhættufælin. Við verðum að vera tilbúin til þess að taka lítil skref í rétta átt,“ segir Sveinbjörn.

„Þetta krefst þess að stofnanir séu tilbúnar að stíga nýjan dans og ganga í takt. Stuðla að því að það sé auðvelt að sækja sér góðar upplýsingar og fá leiðsögn frá hinu opinbera. Ég held það sé ekkert tæknilega því til fyrirstöðu, þetta snýst um bara einhug og samstarfsvilja.“

Einnig séu tækifæri til þess að ná fram hagræðingu og sparnaði. Sveinbjörn bendir á að horfa þurfi heilstætt á áhrif nýsköpunaraðgerða þar sem kostnaður við innleiðingu geti skapast hjá einni stofnun á meðan áhrif sparnaðar koma fram hjá annarri. Skýr pólitísk viðmið þurfi um að stofnanir skapi hagræði fyrir heildina en ekki einungis eigin fjárlagalið.

Treysta eigi heilbrigðisstarfsfólki og stjórnendum til þess að ráðast í aðgerðir.

„Það er fólkið sem við viljum geta treyst og við getum það. Ef við leyfum þeim ekki að hafa atvinnurými sem þarf til þess að ná árangri og gefa þeim heimildir til þess að breyta og fara í umbætur, að þá erum við vandamálið, þá erum við að halda aftur af framþróun. Treystum heilbrigðisstarfsfólki og treystum stjórnendum stofnana, sem að hafa metnað fyrir því að ná fram nýjungum eða framförum, og sjáum hvort það verði ekki til einhverjir töfrar úr því.“