Fyrirtæki tortryggin vegna undanþágu hafta

Umsóknir hafa verið á milli átta hundruð til tæplega eitt þúsund á ári og borist nokkuð jafnt frá einstaklingum og fyrirtækjum, þó öllu minna fyrsta árið eftir hrun. Flestar eru samþykktar en fimmtungi lýkur með öðrum hætti, eru til dæmis afturkallaðar.

Ólíkar undanþágur 

Á bak við tölurnar eru þó mjög mismunandi hagsmunir og fjárhæðir. Eitthvað gæti snúið að kaupum einstaklinga á erlendum sumarhúsum á meðan aðrar umsóknir snúast um milljarða viðskipti á alþjóðamarkaði. Seðlabankinn birti á heimasíðu sinni ítarlegri upplýsingar, meðal annars á vef sínum, um undanþáguferlið síðastliðið haust og tekið er fram að jafnræðis sé gætt í meðferð mála.

Forstjóri Kauphallarinnar, Páll Harðarson, segir hins vegar í Fréttablaðinu dag að áhyggjuefni sé hve lítið gegnsæi sé í kringum afgreiðslu beiðna um undanþágu. Tortryggni gætir í garð undanþáganna miðað við að þau fyrirtæki sem fréttastofa Stöðvar 2 hafði samband við eru treg til að gagnrýna undanþáguferlið og vilja halda velvild í Seðlabankanum.

Tortryggni kallar á breytingar 

Frosti Ólafsson, framkvæmdastjóri Viðskiptaráða tekur undir orð Páls. „Ég held að það sé óumflýjanlegt að einhver tortryggni myndist þegar svona fyrirkomulag er til staðar, óháði því hvernig Seðlabankinn heldur utan um þá vinnu", sagði hann í fréttum Stöðvar 2 í kvöld. Frosti segir að Viðskiptaráð hafi heyrt kvartanir frá fyrirtækjum þar sem þau hafi áhyggjur af því að það sé ekki innbyrðis samræmi á meðhöndlun umsókna. „Sú staðreynd að slíkar áhyggjur séu til staðar gerir þá kröfu að farið sé í breytingar", sagði Frosti.

Viðskiptaráð hefur bent á að úrbætur þurfi að gera segir Frosti. „Þar höfum við bent á hluti eins og möguleika þess að birta úrskurði Seðlabankans með ópersónugreinanlegum hætti, og koma á einfaldari og skjótvirkari kæruleið í tengslum við ákvarðanir gjaldeyriseftirlits Seðlabankans".

Ekki skynsamlegt að móta kæruleiðir 

Í dag er einungis dómstólaleiðin fær en ekkert mál varðandi undanþágur frá höftum hefur ratað fyrir dóm. Arnór Sighvatsson, aðstoðarseðlabankastjóri Seðlabankans bendir á að sérstök kæruleið hafi áður verið til staðar fyrir umsækjendur um undanþágur, þar sem vísa mátti málum til efnahgasráðuneytisins en það hafi ekki gefið góða raun. „Það má líka spyrja sig, vilja menn enn auka umbúnaðinn í kringum þessi gjaldeyrishöft sem gera þau ennþá þyngri í vöfum, sagði Arnór í fréttatímanum á Stöð 2.

„Í ljósi þess að verið er að finna leiðir til að losa þessi höft eins fljótt og hægt er þá efast ég um að það sé eitthvað sem sé skynsamlegt að gera á þessu stigi", sagði Arnór.