Aukin ýsuveiði ólíkleg næsta áratuginn

Vegna lélegrar nýliðunar í ýsu er fyrirsjáanlegt að áratugur muni líða áður en hagsmunaaðilar geta gert sér vonir um auknar aflaheimildir frá því sem nú er. Síðasti góði árgangurinn, sem ýsu­veiðin byggir á í dag, stendur vart undir veiði lengur en næstu tvö til þrjú ár.

Þetta kemur skýrt fram í gögnum Hafrannsóknastofnunar, en niðurstöður um ástand fiskistofna og aflahorfur fiskveiðiárið 2014/2015 voru kynntar á fimmtudag.

Ýsuveiðin eftir 2016 mun ­al­farið byggja á árgöngum frá 2005 sem allir hafa verið ­litlir, og síðustu sex árgangar eru sérstakt áhyggjuefni. Komi upp sterkur árgangur á næstu árum skiptir það heldur ekki máli hvað veiði varðar fyrr en komið er inn á næsta áratug, en nýr árgangur fer fyrst að telja í veiði eftir þrjú til fjögur ár.

Þegar stærð viðmiðunarstofns ýsu er skoðuð og framreikningar

Hafrannsóknastofnunar til ársins 2017 sést að afli verður það ár vart meiri en 25.000 tonn, verði aflareglu í tegundinni fylgt. Það er um fjórðungur ýsuaflans fiskveiðiárin frá 2004 til 2008. Ráðgjöf Hafrannsóknastofnunar fyrir næsta fiskveiðiár er rúmlega 30.000 tonn, um 8.000 tonnum minni en í fyrra.

Í því samhengi er þess skemmst að minnast að forsvarsmenn Landsambands smábátaeigenda (LS) gengu á fund atvinnumálanefndar Al­þingis fyrr á þessu ári og kröfðust þess að ýsukvótinn yrði aukinn um 5.000 tonn enda fyrirséð að óbreyttu að sjómenn þyrftu að leggja bátum sínum vegna skorts á veiðiheimildum.

Örn Pálsson, framkvæmdastjóri LS, segir fregnirnar grafalvarlegt mál, enda veiðir smábátaflotinn um 30 prósent af allri ýsu. Helming þess leigja sjómenn til sín, þó mjög erfitt sé að fá kvóta leigðan í dag. Leigukvóti er nauðsynlegur, ekki síst til þess að hafa heimildir fyrir meðafla með þorskveiðum bátanna.

Ef mál þróast eins og Hafrannsóknarstofnun boðar þá er komið upp vandamál sem verður að greiða úr með sértækum að­gerðum, segir Örn. Annars horfi menn einfaldlega fram á atvinnumissi fjölda fólks, sjómanna og landverkafólks sem sinnir beitningu fyrir línuveiðar bátanna úti um allt land. Þó ­nokkur hópur sjómanna mun neyðast til að binda bátana sína og snúa sér að öðru,“ segir Örn og bætir við að niðurstöður Hafró komi alls ekki heim og saman við upplifun sjómanna á miðunum. „En á ábendingar okkar hefur ekki verið hlustað, hvorki af ráðherra né öðrum.“