Gríðarlegur niðurskurður áformaður í Reykjanesbæ

Skýrslur KPMG og Haraldar Líndal Haraldssonar voru kynntar á íbúafundi í Stapanum í Reykjanesbæ í gær. Skýrslurnar sýna að fjárhagsleg staða bæjarins er gífurlega erfið og þarf að grípa til margvíslegra aðhaldsaðgerða til að snúa stöðunni við. Reykjanesbær er skuldugasta sveitarfélag landsins.

Skýrsla Haraldar Haraldssonar fer yfir rekstur sveitarfélagsins frá árinu 2003. Þar kemur fram að aðeins einu sinni hefur rekstur sveitarfélagsins verið réttum megin við núllið. Uppsafnaður halli á rekstri sveitarfélagsins á þessu tímabili er um 25 milljarðar króna.

Skuldahlutfall bæjarfélagsins, skuldir sem hlutfall af reglulegum tekjum bæjarins, er um 270%. Samkvæmt sveitarstjórnarlögum mega sveitarfélög ekki skulda meira en 150% af reglulegum tekjum. Árið 2002 skuldaði Reykjanesbær 8,3 milljarða króna. Sú tala var komin upp í 40 milljarða árið 2013.

Kjartan Már Kjartansson, bæjarstjóri Reykjanesbæjar, segir verkefnið fram undan, að koma skikki á rekstur sveitarfélagsins eftir áratuga hallarekstur, afar krefjandi. „Þetta verður erfitt, nú þurfum við að auka framlegð sveitarfélagsins um næstum einn milljarð árlega. Þessu munum við ná með því að auka tekjur um 400 milljónir króna og hagræða um 5% í rekstri sveitarfélagsins.“

Kjartan segir samstöðu ríkja um næstu skref. „Við munum kappkosta að verja grunnþjónustu sveitarfélagsins með öllum ráðum. Mikilvægast þó í öllu þessu er að allir bæjarfulltrúar, hvort sem þeir eru í meirihluta eða minnihluta, standi saman að þeim verkefnum sem þarf að ganga í. Það mun taka sveitarfélagið um átta ár að komast niður fyrir skuldaviðmið sveitarfélaga og munum við kappkosta að ná því markmiði.“

Haraldur leggur til í skýrslu sinni ýmsar tillögur sem miða að því að rétta stöðu sveitarfélagsins. Veigamestu tillögur Haraldar snúa að lækkun launakostnaðar sveitarfélagsins. Gerir hann að tillögu sinni að yfirvinnubann verði sett á í Reykjanesbæ og aðeins verði heimil yfirvinna í undantekningartilfellum og þá með samþykki bæjarstjóra eða fjármálastjóra. Einnig leggur hann til að laun verði greidd samkvæmt kjarasamningum. Ef um sé að ræða hærri laun vegna óunninnar yfirvinnu verði þeir samningar teknir til endurskoðunar. Að lokum leggur Haraldur til að greiðslur bifreiðastyrkja samkvæmt samningum verði teknar til endurskoðunar og aðeins greitt fyrir raunverulegan akstur.

Samhliða skýrslu Haraldar kynnti KPMG samantekt sína um leið til að snúa stöðunni við. Sú áætlun nefnist „Sóknin“ þar sem ítarlega er farið yfir hvernig hægt er að bæta stöðu Reykjanesbæjar. Tillögurnar miða að því að skera niður rekstrarkostnað um 500 milljónir króna og auka tekjur bæjarsjóðs um 400 milljónir. Reykjanesbær þurfi um 900 milljónir í aukna framlegð til að bæta hag bæjarins.