Ísland eitt Norðurlanda án aðgerðarþjarka

Ísland er eina ríki Norðurlandanna þar sem háskólasjúkrahús er ekki búið svo kölluðum aðgerðarþjarki, sem eykur mjög nákvæmni í aðgerðum vegna blöðruhálskirtilskrabbameins.

Aðgerðir með þjarkanum minnka meðal annars líkur á þvagleka og ristruflunum eftir aðgerð.

Aðgerðarþjarki er í raun vélmenni eða róbot sem gerir skurðlæknum kleift að gera aðgerðir með mun minna inngripi í líkama sjúklinga en með hefðbundnum aðgerðum með mun meiri nákvæmni.

Tækið er til á öllum helstu háskólasjúkrahúsum Norðurlandanna en það kostar um 300 milljónir króna.

Aðgerðir sem þessar voru kynntar á læknaþingi í Hörpu en Landsspítalinn Háskólasjúkrahús hefur yfir að ráða sérfræðingi sem hefur þjálfun á tæki sem þetta, sem fyrst var þróað til aðgerða vegna krabbameins í blöðruhálskirtli.

„Breytingin frá því sem hefðbundið er að gera með opinni aðgerð  er að það eru minni skurðsár, það eru minni verkir eftir aðgerðir, það eru minni blæðingar og minni fylgikvillar eins og sýkingar. Eins er hægt að minnka fylgikvilla eins og geta fylgt aðgerðum á blöðruhálskirtli; risvandamál og lekavandamál,“ segir Rafn Hilmarsson þvagfæraskurðlæknir sem er nýfluttur heim frá Svíþjóð, þar sem hann notaðist við tækið í aðgerðum.

En með tækinu geta aðgerðir orðið nákvæmari þannig að auðveldara er að skera framhjá taugum sem stjórna holdrisi.

„Það eru um það bil 2.500 tæki á 2.000 spítulum í heiminum í dag. Þannig að þetta er ekki framtíðin heldur nútíminn,“  segir Rafn.

Það yrði mikil framför fyrir íslenska heilbrigðisþjónustu að fá tæki sem þetta á Landsspítalann. En nú þegar hafa 40 milljónir safnast til kaupanna og vona menn að hægt verði að kaua tækið á næsta ári.

„Það getur verið erfitt að keppa við stóru löndin hvað varðar laun en þegar kemur að aðstæðum og aðbúnaði skurðlækna getum við staðið okkur,“ segir Rafn. Þá þurfi sjúklingar ekki að liggja nema sólarhring á sjúkrahúsi eftir aðgerðina í stað nokkurra daga eftir hefðbundna aðgerð.

En tækið gagnast ekki bara í aðgerðum vegna krabbameins í blöðruhálskirtli. Það nýtist við fjölbreyttar holaðgerðir eins og á nýrum og í kvensjúkdómalækningum.

„Þetta er mjög gott tæki og mikið notað vegna krabbameins hjá konum og á Háskólasjúkrahúsinu í Lundi þar sem ég starfa er það notað við meðferð á nánast öllum leghálskrabbameinum og legbolskrabbameinum,“ segir Pétur Reynisson kvensjúkdómalæknir.