Lyf við ristruflunum í fæðubótarefnum

Matvælastofnun varar við inntöku fjölda fæðubótarefna þar sem þau innihalda virk efni gegn ristruflunum. Neysla þeirra getur verið hættuleg. Efnin eru aðgengileg á netinu en ekki hafa borist upplýsingar um sölu þeirra hér á landi.

Matvælastofnun (MAST) hefur tvisvar á stuttum tíma sent frá sér tilkynningar þar sem varað er við fæðubótarefnum sem innihalda virk lyfjaefni sem karlar nota við ristruflunum. Á umbúðum fæðubótaefnanna er þess í engu getið að þau innihaldi virk lyfjaefni.

Umræddar vörur eru ólöglegar til innflutnings og markaðssetningar. Fólk er hvatt til að kaupa ekki vörurnar eða neyta þeirra þar sem þær geta verið hættulegar heilsunni.

Í lok janúar greindi MAST frá því að Spænska lyfjastofnunin (AEMPS) hafi greint virk lyfjaefni sem notuð eru við ristruflunum, í nokkrum fæðubótarefnum, án þess að þeirra sé getið í innihaldslýsingum varanna. MAST hafa nú borist upplýsingar frá AEMPS um fjórar vörur til viðbótar sem einnig innihalda slík lyfjaefni en upplýsingarnar berast í gegnum viðvörunarkerfi Lyfjastofnunar.

Katrín Guðjónsdóttir, sérfræðingur hjá Matvælastofnun, segir að stofnunin hafi þegar gert heilbrigðiseftirliti sveitarfélaga viðvart um umræddar vörur, sem eru markaðssettar sem kynörvandi eða sem lausn við ristruflunum. „Við höfum ekki fengið upplýsingar um að þessar vörur séu seldar hér á landi. Við höfum enga ástæðu til að gruna að svo sé, þó að við getum aldrei verið viss.“

Katrín segir vörurnar í raun falsanir. „Þetta eru vörur þar sem framleiðanda er ekki einu sinni gefinn upp á umbúðunum. Það veit enginn hvaðan þetta kemur í rauninni, og það á við um þessar vörur. Þegar upp um þá kemst er oftast skipt um vöruheiti. Það eina sem við getum gert er að koma skilaboðum til neytenda og vara þá við,“ segir Katrín en allar vörurnar innihalda virk lyfjaefni; í flestum tilfellum þau sömu og finnast í lyfseðilsskyldum lyfjum eins og Viagra og Cialis.

Katrín segir að fæðubótarefni séu sérstakt áhyggjuefni þegar kemur að málum sem þessum. „Við erum að sjá mikið af svona brotum og hitt er með fæðubótarefni sem eru leyfð í öðrum löndum en ekki hér á landi. Þess vegna erum við með innflutningseftirlit þó að varan sé í frjálsu flæði.“

Samkvæmt reglugerð um fæðubótarefni er innlendum framleiðanda/innflytjanda skylt að tilkynna innflutning eða markaðssetningu nýrra fæðubótarefna til MAST. Vörurnar allar eru, eða hafa verið, markaðssettar og seldar á netinu.