Sveitarfélögin sóttu undanþágu fast

Stjórnvöld fengu undanþágu frá ströngum reglum um sorpbrennslu vegna þrýstings frá sveitarfélögunum. Umhverfisráðuneytið taldi enga umhverfisvá fylgja díoxíni 2007 þar sem Umhverfisstofnun gerði engar tillögur um aðgerðir.

Kostnaður við að uppfylla ströng skilyrði í reglum EES um sorpbrennslu var ástæða þess að sótt var um undanþágu þegar reglurnar voru innleiddar hér á landi 2003. Sveitarfélögin sem í hlut áttu og Samband sveitarfélaga sóttu það fast að slík undanþága fengist, segir Magnús Jóhannsson, ráðuneytisstjóri í umhverfisráðuneytinu. „Rök þeirra voru kostnaður við að breyta sorpbrennslunum sem hafði verið fjárfest í tiltölulega skömmu áður.“

Magnús bendir á að lengi hafi sorp verið brennt á víðavangi og undanþágan geri ekki lítið úr þeim miklu framförum sem í reglugerðinni hafi falist. „Brennslan á Ísafirði þegar hún hófst 1994 var hrein bylting. Þegar fjárfest var í sorpbrennslunum á tíunda áratugnum voru engar reglur í gildi um díoxín og fleira.“

Kristín Linda Árnadóttir, forstjóri Umhverfisstofnunar, sagði í viðtali við Fréttablaðið að stofnunin hefði komið upplýsingum til umhverfisráðuneytisins eftir að niðurstöður díoxínmælinga lágu fyrir 2007. Eins og kunnugt er voru þær tugfalt yfir mörkum í sorpbrennslunum í Skutulsfirði, Vestmannaeyjum og á Kirkju­bæjar­klaustri, sem féllu allar undir undanþáguna.

Spurður hvort ráðuneytið hefði ekki átt að greina almenningi frá niðurstöðum mælinganna svarar Magnús að auðvelt sé að vera vitur eftir á. „En okkar mat var að þar sem Umhverfisstofnun, sem sérfræðistofnun okkar, gerði engar tillögur í því efni til okkar væri engin umhverfisleg hætta í þessu fólgin.“

Að því sögðu varar Magnús við því að umræða um díoxínmengun verði til þess að vekja upp óþarfa áhyggjur fólks og segir það nauðsynlegt að bíða niðurstaðna úr sýnatökum.

Magnús segir vissa kaldhæðni í því fólgna að á alþjóðaráðstefnu um umhverfi og þróun sem haldin var í Rio de Janeiro árið 1992 hafi Ísland haft frumkvæði að því að koma á alþjóðlegum reglum. „Reglurnar um þetta voru settar að frumkvæði Íslands og urðu síðar til þess að harðar reglur voru settar hjá Evrópusambandinu. Ísland fékk þannig undanþágu fyrir ströngum reglum sem við börðumst fyrir að yrðu settar.“

Magnús bendir jafnframt á að strangt regluverk ESB sé fyrir margfalt stærri sorpbrennslur en eru hér. Smæð sorpbrennslnanna hérlendis hafi verið grundvöllur þess að fallist hafi verið á beiðni Íslendinga um undanþágu.