Jóhanna vill lækka handhafalaunin

Forsætisráðherra hefur óskað eftir því við Fjársýsluna að greiðslur til hennar sem handhafa forsetavalds verði lækkaðar til samræmis við launalækkun forsetans. Kjararáð hafnaði ósk forsetans á sínum tíma um launalækkun sem síðar samdi við þáverandi fjármálaráðherra um launalækkun.

Þegar frumvarp lá fyrir Alþingi í desember 2008 um lækkun launa alþingismanna og ráðherra um allt að 15 prósent vegna efnahagsástandsins, skrifaði forseti Íslands þáverandi fjármálaráðherra Árna M. Mathiesen bréf og óskaði eftir sömu launalækkun.

Erindi forsetans var sent Kjararáði, sem samkvæmt lögum úrskurðar um laun forseta. Kjararáð hafnaði beiðninni 13. janúar 2009 með vísan í stjórnarskrá þar sem kveðið er á um að óheimilt sé að lækka laun forseta á kjörtímabili hans. Enda varði ákvæðið embætti forseta en ekki persónulega hagi þess sem gegnir embættinu hverju sinni. Engar undantekningar séu gefnar í stjórnarskránni á þessu. Í niðurstöðu kjararáðs felist þó ekki afstaða til þess hvort sá sem gegni embættinu geti sjálfur afsalað sér hluta launa sinna eða öllum laununum.

Í framhaldinu skrifaði forsetinn fjármálaráðherra á nýjan leik í janúar 2009 og óskaði eftir því að laun hans yrðu lækkuð engu að síður og 16. þess mánaðar er greint frá samkomulagi þar að lútandi.

Frá því samkomulag forsetans og fjármálaráðherra lá fyrir í janúar 2009, hafa laun forsetans verið 1,5 milljónir á mánuði í stað 1,8 milljóna. Fjárheimildir forsetaembættisins standa undir greiðslum til handhafa forsetavalds og hafa þær ekki lækkað til samræmis. Samkvæmt heimildum fréttastofunnar hefur forsetaembættið í tvígang vakið athygli Fjársýslu ríkisins á þessu misræmi.

Það var fyrst í ársbyrjun 2010 og svo aftur í byrjun þessa árs. Hjá Fjársýslunni fengust þau svör í dag að ákvörðun forsetans væri persónuleg, en að öðru leyti giltu lög um kjör hans og handhafa forsetavalds. Handhafarnir, forsætisráðherra, forseti Alþingis og forseti Hæstaréttar hafa því skipt á milli sín hlutfalli einnra forsetalauna þegar forseti er í útlöndum, sem leggur sig á um 20 þúsund krónur á dag fyrir hvern þeirra, eins og laun forseta voru fyrir launalækkun hans.

Hjá Hæstarétti fengust þau svör að það væri ekki í hans verkahring að ákvarða laun handhafanna.

Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra segist ekki hafa vitað af þessu misræmi fyrr en athygli var vakin á því með bréfi til forsætisráðuneytisins frá forsetaembættinu í febrúar síðast liðnum. Nú í vikunni hafi hún því óskaði eftir því við Fjársýslu ríkisins að greiðslur til hennar lækkuðu í samræmi við laun forsetans.