Vilja tryggja hæfa dómara

Dómstólaráð gerir ráð fyrir aukafjárveitingu frá Alþingi til að standa undir kostnaði við tímabundna launahækkun dómara. Laun dómara við Héraðsdóm Reykjavíkur og laun hæstaréttardómara hækka um tæpar 102 þúsund krónur á mánuði til janúarloka 2013.

Ákvörðun kjararáðs um tímabundna launahækkun til dómara kallar á aukna fjárveitingu til dómstólaráðs, að mati Elínar Sigrúnar Jónsdóttur, framkvæmdastjóra dómstólaráðs. „Þegar laun dómara hækka er miðað við að fjárveitingar til dómstóla hækki sem því nemur. Þannig hefur það alltaf verið og við höfum gengið út frá því að svo verði í þetta skipti,“ segir hún.

Launahækkunin, sem kjararáð ákvað á fundi sínum 4. þessa mánaðar og nær til dómara við Héraðsdóm Reykjavíkur og Hæstarétt, nemur 101.720 krónum á mánuði og gildir frá fyrsta þessa mánaðar til janúarloka 2013.

Kjararáð klofnaði í úrskurði sínum. Svanhildur Kaaber, formaður ráðsins, og Rannveig Sigurðardóttir skiluðu séráliti þar sem bent er á að kjararáð hafi jafnan áður tekið ákvarðanir um greiðslu sérstaks tímabundins álags eftir á, þegar umfang þess lægi fyrir. „Með vísan til þess að þegar hefur verið stigið ákveðið skref til að fjölga dómurum til að mæta auknu álagi, teljum við ekki tímabært að taka ákvörðun um að greiða dómurum sérstakt tímabundið álag á föst laun,“ segir í áliti þeirra.

Þá skilaði Jónas Þór Guðmundsson séráliti og taldi að hækkunin ætti að ná til allra héraðsdómara landsins og vera ótímabundin. Þá telur hann að launahækkunin ætti að taka gildi fyrr, eða frá desember­byrjun 2010. Hann styður hins vegar atkvæði Guðrúnar Zoëga og Vilhjálms H. Vilhjálmssonar og myndar með þeim meirihluta um hækkunina sem ofan á varð.

Í áliti meirihlutans segir að lykilatriði sé að dómstólar séu í stakk búnir til að mæta auknu álagi þannig að mál dragist ekki á langinn og réttarspjöll hljótist af. „Er því mikilvægt að reyndir og hæfir lögfræðingar sæki um embætti dómara,“ segir þar, en einnig er vísað í skýrslu dómsmálaráðuneytisins frá því í nóvember um að vegna launakjara dómara sé ekki hægt að ganga að því vísu að stór hópur af mjög vel hæfum einstaklingum sæki um starf dómara. „Kjararáð telur rétt að bregðast við miklu álagi á dómara við Héraðsdóm Reykjavíkur og Hæstarétt, sem rætur á að rekja til flókinna og umfangsmikilla mála vegna efnahagshrunsins, með því að taka ákvörðun um að greiða þeim sérstakt tímabundið álag á föst laun.“

Með ákvörðun sinni bregst Kjararáð við bréfi frá Dómarafélagi Íslands í fyrrahaust þar sem bent var á breytingar sem orðið hefðu frá því að kveðinn var upp úrskurður um launalækkun dómara í mars 2009. Lækkunin er til komin vegna laga frá Alþingi, en í þeim eru ákvæði um að kjararáði hafi verið óheimilt að endurskoða ákvörðunina fyrr en í nóvemberlok 2010. Gert var ráð fyrir að þá hefðu línur skýrst varðandi launaþróun á almennum vinnumarkaði. Það hefur ekki gengið eftir og kjarasamningar eru enn í vinnslu.