Bændur farga dýrum vegna eiturs frá Funa

Niðurstöður díoxínmælinga Matvælastofnunar staðfesta staðbundna mengun frá sorpbrennslunni Funa á Ísafirði. Díoxín greinist í mjólk, kjöti og fóðri. Fella verður búpening, allt að 400 skepnur, og bann hefur verið sett á nýtingu búfjárafurða á bæjum í Skutulsfirði.

Sýnatakan fór fram eftir að eiturefnið díoxín greindist við sýnatöku Mjólkursamsölunnar á bænum Efri-Engidal í Skutulsfirði í desember. Þá greindist díoxín í einu mjólkursýni en vegna mengunarinnar voru tekin sýni úr kjötafurðum, úr mjólk auk þess sem tekið var sýni úr fóðri.

Af tólf kjötsýnum reyndust aðeins tvö eðlileg. Átta sýni sýndu verulega hækkun en tvö voru yfir hámarksviðmiðunarmörkum. Mjólkur- og heysýni frá Efri-Engidal voru mjög menguð. Mjólkursýni frá nágrannabæjum voru hins vegar hrein.

Sigurður Örn Hansson, forstöðumaður matvælaöryggis- og neytendamálasviðs hjá MAST, segir mælingarnar staðfesta að mengunin sé staðbundin og verði rakin til útblásturs frá sorpbrennslunni Funa. „Það verður að álykta sem svo. Ég veit ekki um neina aðra uppsprettu díoxíns sem er líkleg en það er jákvætt að hætt er að brenna í Funa og þessi mengun verður ekki meiri. Hún mun því fara minnkandi þó það muni taka sinn tíma.“

Sigurður segir öruggt að búpeningurinn hafi tekið inn díoxín með fóðri og bann hafi verið sett á nýtingu afurða. „Það er síðan sjálfgefið að fella verður búpening þar sem mengunin er.“ Sigurður segir að magn díoxíns í nokkrum sýnum sé hærra en í upphaflega sýni Mjólkursamsölunnar en það muni ekki miklu. Þá mældist díoxín 34 prósent yfir mörkum. Sú hugmynd var sett fram, meðal annars af sveitarstjórnarfólki á Ísafirði, að landlæknisembættið myndi gera sérstaka heilsufarsrannsókn á íbúum fyrir botni Skutulsfjarðar vegna mengunarinnar.

Haraldur Briem sóttvarnalæknir hafði ekki kynnt sér niðurstöður mælinganna þegar Fréttablaðið náði tali af honum í gær. Spurður hvort ekki sé eðlilegt að taka sýni úr fólki þar sem kjötsýni frá Skutuls­firði eru menguð segir hann að það kunni að koma til greina. Of snemmt sé að segja nokkuð um það en sérfræðingahópur, sem settur var saman eftir að díoxínmengunin kom upp, mun funda strax eftir helgi vegna niðurstaðna mælinganna.

svavar@frettabladid.is