Kvótinn og náttúran helstu deiluefni ríkisstjórnarinnar

Hvaða mál munu reynast stjórninni erfið?

Innan þingflokks Samfylkingarinnar gerast þær raddir háværari sem telja að ná þurfi samkomulagi við sjávarútveginn um fyrirkomulag fiskveiðistjórnunar. Það muni ekki gerast nái ítrustu kröfur stjórnarflokkarnna fram að ganga. Þess vegna sé rétt að ná fram þeim grundvallarbreytingum sem taldar eru nauðsynlegar, en einfalda útfærslu kvótafrumvarpsins.

Jón Bjarnason, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, lagði fram frumvarp um breytt fyrirkomulag fiskveiðistjórnunar í vor. Málið fékkst ekki afgreitt og var því vísað aftur til ráðherra sem hyggur á framlagningu nýs frumvarps nú í haust.

Þingmenn Samfylkingarinnar sem Fréttablaðið ræddi við töldu að ekki yrði fram hjá því litið að hagsmunaaðilar hefðu allir sent inn neikvæða umsögn um frumvarpið. Útilokað væri að ná sátt um málið með því að keyra hörðustu stefnu fram varðandi kvótann.

Samkvæmt heimildum Fréttablaðsins vex þeirri skoðun fiskur um hrygg að sömu reglur eigi að gilda um fiskinn í hafinu og aðrar auðlindir landsins. Þannig yrði samið um nýtingarrétt til lengri tíma, með möguleika á framlengingu. Fyrir þyrfti að greiða gjald.

Náist samstaða um þessa leið snúast álitaefnin um lengd á nýtingarrétti og upphæð gjaldsins. Fyrirkomulagið yrði það sama og er þegar samið er um nýtingu orkuauðlinda. Útfærsluatriði eru enn óljós, en líkur eru á að hluti fiskveiðiheimilda færi áfram í pott sem stæði utan við hinar og allir gætu sótt í.

Heimildarmenn Fréttablaðsins eru sammála um að líkur séu á að sátt takist um þessa leið. Horfa þeir jafnvel til þess að þessar hugmyndir séu ekki langt frá þeim sem Framsóknarflokkurinn hefur ámálgað í kvótamálum. Með þeim væri því möguleiki á að sækja stuðning út fyrir raðir stjórnarflokkanna.

Ljóst er að kvótinn verður stjórninni óþægur ljár í þúfu. Samfylkingarþingmenn eru meðvitaðir um að tillögur stjórnarinnar eru óvinsælar hjá hagsmunaaðilum og því er verið að leita málamiðlunar. Slíkar málamiðlanir gætu fengið ágætis hljómgrunn hjá sumum þingmönnum Vinstri grænna.

Fiskveiðistjórnunin er ekki eina málið sem gæti reynst stjórninni erfitt. Heimildarmenn Fréttablaðsins telja til þrjú mál; kvótann, ESB og rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða. Umsagnarferli í síðasttalda málinu er lokið og brátt kemur það fyrir þingið.

Ljóst er að áherslumunur er hjá flokkunum í þeim efnum. Í grófum dráttum má segja að Vinstri græn vilji meiri áherslu á verndun en nýtingu, öfugt við Samfylkinguna. Það eru þó ekki hreinar línur í þeim efnum og hluti þingmanna Samfylkingarinnar hefur talað mjög fyrir grænum áherslum.

kolbeinn@frettabladid.is