Vilja kaupmáttarskerðingu bætta

Krafan um samræmda launastefnu og heildarkjarasamninga undir forystu ASÍ og SA mætir mikilli andstöðu frá forsvarsmönnum og félagsmönnum stéttarfélaga þar sem starfsfólk í útflutningsgreinum er ráðandi. „Nú eru útflutningsgreinarnar að velta sér upp úr peningum,“ segir Sverrir Albertsson, formaður Afls – starfsgreinafélags á Austurlandi. „Við viljum eitthvað af þessum peningum til okkar félagsmanna.“

Vilhjálmur Birgisson, formaður Verkalýðs­félags Akraness (VLFA), nálgast málið með svipuðum hætti. Um 70 prósent félagsmanna í VLFA starfa í útflutningsgreinum; sjávarútvegi og stóriðju. Félagið gerði síðast kjarasamning 17. febrúar árið 2008. Þá kostaði Bandaríkjadalurinn um 66 krónur. Í dag er gengi dalsins tæpar 116 krónur. Kostnaður útflutningsfyrirtækja við launagreiðslur til íslenskra starfsmanna er því mun lægra hlutfall af tekjum heldur en var þegar síðustu samningar voru gerðir.

„Við gerum þá kröfu að kaupmáttarskerðingunni verði skilað til baka. Það eru engar forsendur fyrir þeirri skerðingu,“ segir Vilhjálmur. „Það mun aldrei ríkja sátt um það að taka allan íslenskan vinnumarkað undir í samræmdri launastefnu óháð getu hverrar atvinnugreinar fyrir sig.

Sverrir Albertsson nefnir að starfsfólk útflutningsfyrirtækja á landsbyggðinni naut þess í engu þegar krónan var sterkust á þensluárunum.

Vilhjálmur og Sverrir leggja áherslu á að félagsleg samstaða sé innan félaganna um þessa nálgun. „Við erum algjörlega tilbúin til að taka þátt í að sýna atvinnugreinum sem eiga undir högg að sækja skilning,“ segir Vilhjálmur og nefnir byggingariðnaðinn í því sambandi. „Ástand atvinnugreina er afar mismunandi.“

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, hvikar hins vegar ekki frá kröfum um samræmda launastefnu. „Við ætlum ekki að láta undan kröfum um umframhækkanir og framkalla verðbólgu,“ segir hann. Núverandi staða krónunnar sé tímabundið ástand og óeðlilegt. Afstaða atvinnurekenda sé skýr og hún sé sú að sömu hækkanir eigi að bjóða starfsmönnum í sjávar­útvegi, byggingariðnaði, stóriðju og öðrum greinum á almennum markaði og að þeim samningum undirrituðum, starfsmenn ríkis og sveitarfélaga. Miklar hækkanir til einstakra greina muni flæða yfir allt atvinnulífið og valda verðbólgu.peturg@frettabladid.is