Sjálfstæðismenn gagnrýna breytingar á samkeppnislögum

Breytingar á samkeppnislögum voru samþykktar á Alþingi í dag en breytingarnar gera Samkeppniseftirlitinu meðal annars kleift að brjóta upp fyrirtæki án þess að þau hafi gerst sek um brot á samkeppnislögum eða öðrum landslögum í starfsemi sinni, að því er fram kemur í tilkynningu frá Sjálfstæðisflokknum. Þingmenn flokksins greiddu atkvæði gegn frumvarpinu.

„Helstu ástæður fyrir afstöðu þingmanna Sjálfstæðisflokksins koma með skýrum hætti fram í þeim nefndarálitum sem fulltrúar flokksins í viðskiptanefnd hafa lagt fram við meðferð málsins,“ segir ennfremur. Ákvæðið um heimild Samkeppniseftirlitsins til að brjóta upp fyrirtæki er harðlega gagnrýnt í umsögn sérfræðinga, sem finna má í framhaldsnefndaráliti fulltrúa Sjálfstæðisflokksins í viðskiptanefnd. „Lýsa þeir miklum efasemdum um að þessi breyting á samkeppnislögunum muni verða til bóta og færa fyrir þeim efasemdum ýmsar ástæður.“

Efast um að ákvæðið standist stjórnarskrá

Sérfræðingarnir gera alvarlegan fyrirvara við að uppskiptingarákvæði frumvarpsins standist ákvæði stjórnarskrár Íslands sem verndar eignarrétt, sbr. 72. gr. hennar.

Í umsögn sérfræðinganna segir um þetta atriði: ,,Hafa verður í huga að fyrirtæki geta náð mikilli markaðshlutdeild eða sterkri markaðsstöðu í huga neytenda með aðgerðum og háttsemi sem er fyllilega lögmæt og eðlileg. Það liggur í eðli samkeppninnar að ekki gengur öllum jafnvel að mæta þörfum viðskiptavina og neytenda og hlutdeild fyrirtækja á markaði breytist eðlilega í samræmi við slíkt. Fyrirhuguð heimild til íhlutunar í aðstæður sem raskað getur samkeppni er ekki takmörkuð á neinn hátt né veitir frumvarpið neina leiðsögn um við hvaða aðstæður nákvæmlega kemur til greina að henni verði beitt, hvaða sjónarmiðum skuli beitt við slíkt mat eða annað. Galopin og matskennd heimild af þessu tagi þar sem ofurtrú er lögð á óskeikulleika stjórnvalds og þar sem útilokað er að gera sér grein fyrir því, með lestri lagatextans, hvenær beitt verður er alls ekki í anda þess réttaröryggis og þeirrar festu sem ríkja þarf um eignarréttindi manna eins og þau eru vernduð í stjórnarskrá.“