Grunlaus um alvarleika Icesave fyrr en þremur mánuðum fyrir hrun

Íslensk stjórnvöld voru grunlaus um að skuldbindingar vegna Icesave reikninga Landsbankans gætu fallið á ríkið. Málið kom ekki til umfjöllunar hjá stjórnvöldum fyrr en tæpum þremur mánuðum fyrir hrun.

Ítarlega er fjallað um aðdraganda Icesave málsins í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis.

Greint er frá fundum stjórnar Tryggingasjóðs innstæðueigenda árin fyrir hrun og þá sérstaklega horft til umræðu hvað varðar getu sjóðsins til að standa við skuldbindingar vegna innlána.

Í lok árs 2007 komu fram fyrstu áhyggjur manna af því að sjóðurinn hefði ef til vill ekki fjármuni til að mæta skuldbindingum. Þá voru tryggðar innistæður komnar í 2.300 milljarða króna og höfðu fimmfaldast á aðeins tveimur árum. Sjóðurinn réð þá rétt yfir rúmum tíu milljörðum.

Á sama tíma náðu innistæður á Icesave reikningum Landsbankans í Bretlandi hámarki og námu þá rúmum 620 milljörðum.

Þetta var hálfu ári áður en bankinn stofnaði Icesave í Hollandi.

Áhyggjur manna í árslok 2007 sneru þó ekki að mögulegri ríkisskuldbindingu vegna Icesave.

Í skýrslu rannsóknanefndar segir: „það var ekki fyrr en eftir að fyrirspurnir bárust frá erlendum stjórnvöldum um mánaðamótin júlí-ágúst 2008 sem álitaefni um hugsanlegar skyldur íslenska ríkisins að þessu leyti komu til umfjöllunar hjá íslenskum stjórnvöldum."

Í raun voru ekki til nein skýr fyrirmæli frá stjórnvöldum hvernig bregðast ætti við fyrirspurn hollenskra og breskra stjórnvalda. Málið kom til að mynda ekki til umræðu á fundum samráðshóps stjórnvalda um fjármálastöðugleika síðustu tvo mánuðina fyrir hrun.

Íslensk stjórnvöld virðast því hafa verið algerlega grunlaus um þá hættu að Icesave reikningar Landsbankans gætu fallið á íslenska skattgreiðendur.

Rannsóknarnefndin telur ennfremur líklegt að ráðaleysi íslenskra stjórnvalda hafi leitt til þess að bretar beittu hryðjuverkalögum gegn Íslandi.

Fjármálaráðherra segir að aðgerðar- og andvaraleysi hafi verið ríkjandi í málinu.

„Ég vænti þess að seint og um síðir verði umræðan um Icesave málið málefnalegri þegar menn hafa þessa ítarlegu kortlagningu nefndarinnar um aðdraganda þess að þessi ósköp urðu til og hvernig það gat gerst að þessu var leyft að verða til og verða að þessari ófreskju sem það varð."