Alræði útvarpsstjóra er metið óviðeigandi

Útvarpsstjóri Ríkis­útvarpsins hefur nánast alræðisvald varðandi dagskrá, mannaráðningar og stefnumótun, að mati starfshóps mennta- og menningarmálaráðherra um almannahlutverk RÚV. Þykir fyrirkomulagið ólýðræðislegt og ógagnsætt og ekki viðeigandi í félagi sem hefur mikilvægt menningar- og lýðræðishlutverk og starfar í almannaþágu.

Hópurinn skilaði skýrslu fyrir helgi og hefur hún verið kynnt þingflokkum stjórnarflokkanna.

Hópurinn telur að fréttalestur Páls Magnússonar útvarpsstjóra geti haft áhrif á trúverðugleika fréttanna. Helgast það af mikilvægi hlutverks útvarpsstjóra í hagsmunagæslu fyrir RÚV, meðal annars gagnvart stjórnmálamönnum og keppinautum. Lagt er til að ráðningartími útvarpsstjóra verði tímabundinn og að starf hans, auk annarra lykilstarfsmanna, verði auglýst. Áhersla er lögð á að Ríkisútvarpið gæti hófs í fjármálum, bæði hvað varðar almennan rekstur, samkeppni og samskipti við keppinauta og launakjör æðstu stjórnenda.

Fjallað er um útvarpsgjaldið sem innheimt var í fyrsta sinn í fyrra. Eru sögð rök fyrir endurskoðun kerfisins svo auka megi fjárhagslegt sjálfstæði RÚV gagnvart fjárveitingavaldinu, og tekjurnar verði fyrirsjáanlegar nokkur ár fram í tímann.

Þrjú ár eru liðin frá því að RÚV var gert að opinberu hlutafélagi. Telur starfshópurinn að breytt rekstrarform hafi ekki gert RÚV að öflugra almannaútvarpi heldur sýni það aukin merki þess að unnið sé að því að búa til félag á markaði og að það stjórnist um of af keppni um auglýsingar við aðra miðla. Þá hafi ekki náðst að tryggja fjárhagslega afkomu þrátt fyrir þá miklu áherslu sem hlutafélagaformið leggur á rekstur. Háar skuldir eru sagðar ráða þar miklu um.

Gagnrýnt er það fyrirkomulag - sem tíðkaðist í starfstíð Þórhalls Gunnarssonar - að framkvæmdastjórar séu dagskrárgerðarmenn. Er slík staða talin hafa áhrif á faglega stefnumótun og umræðu um dagskrá. Dagskrárgerðarmenn njóti ekki jafnræðis gagnvart yfirstjórn.

Þá er og tiltekið að gera þurfi sérstakar kröfur um aðgreiningu dagskrárefnis og auglýsinga og kostunar. Tryggja verði að ákvarðanir um dagskrárliði og dagskrárstefnu séu teknar á faglegum forsendum en ekki markaðslegum. - bþs