Fjórðung af erlendum skuldum þjóðarbúsins má rekja til Björgólfs

Björgólfur Thor Björgólfsson ber ábyrgð á um fjórðungi af erlendum brúttóskuldum íslenska þjóðarbúsins án bankanna, um eitt þúsund milljörðum króna. Viðskiptaráðherra og aðalhagfræðingur Seðlabankans segja fjarstæðukennt að halda því fram að Ísland stefni í greiðsluþrot.

Eins og við sögðum frá í gær eru erlendar skuldir þjóðarbúsins - að frádregnum skuldum bankanna, röskir 3300 milljarðar króna. Með Icesave láninu er hún rífir 4000 milljarðar. Seðlabankinn er með 6% erlendra skulda, hið opinbera tæpan þriðjung, fyrirtækin um fjórðung og lán milli tengdra fyrirtækja er röskur þriðjungur. Hins vegar er mikil óvissa í þessum tölum. Til dæmis um það bendir aðalhagfræðingur Seðlabankans á:

„Ákveðin viðskipti þar sem að móðurfélag hefur lánað dótturfélagi sínu þúsund milljarða í gegnum flókið net innlendra og erlendra eignarhaldsfélaga. Þessi skuld hefur ekkert með þjóðarbúið að gera," Þórarinn G. Pétursson, aðalhagfræðingur Seðlabanka Íslands.

Eftir því sem fréttastofa kemst næst er þetta Actavis, lyfjafyrirtæki Björgólfs Thors Björgólfssonar, sem skuldar um eitt þúsund milljarða króna. Björgólfur er ráðandi eigandi í Novator fyrirtækjasamsteypunni, og það voru Novator félögin sem tóku lán, meðal annars hjá Deutsche bank og Landsbankanum í London, þegar Björgólfur keypti Actavis árið 2007. Það voru stærstu fyrirtækjakaup Íslandssögunnar.

Þá má minna á að Björgólfur og faðir hans voru aðaleigendur Landsbankans, þaðan sem Icesave-skuldin er sprottin og því má segja að þeir feðgar beri óbeina ábyrgð á vel yfir 40% af erlendum skuldum þjóðarbúsins - án bankanna.

Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn mat það svo eftir bankahrun að Ísland þyldi ekki að skulda meira í erlendri mynt en 240% af landsframleiðslu. Með Icesave láninu erum við langt yfir þolmörkin. Fyrrverandi starfsmaður Alþjóðagjaldeyrissjóðsins í aldarfjórðung sagði í gær að Ísland stefndi í greiðsluþrot.

„Þessi tala sem þú nefnir er ekki galdratala sem skilur á milli feigs og ófeigs eins og margir telja," segir Þórarinn.

Tölurnar ýkja stöðuna, segir Þórarinn og bendir á að þær telji meðal annars skuldir sem verði afskrifaðar hjá gjaldþrota eignarhaldsfélögum. Hann og viðskiptaráðherra eru sannfærðir um að við stöndum undir skuldunum. En er það fjarstæðukennt að halda því fram að við stefnum í greiðsluþrot: „Já, ég tel það," segir Þórarinn.

„Það er ekkert sem bendir til greiðsluþrots," segir Gylfi Magnússon, viðskiptaráðherra.