Ofbeldismenn skipta konum út eftir hentugleika

Dæmi eru um að ofbeldismenn hér á landi velji sér kerfisbundið eiginkonur frá löndum utan Evrópska efnahagssvæðisins og skipti þeim út eftir hentugleika. Þetta sýna gögn Kvennaathvarfsins en konur sem koma hingað frá löndum utan EES eru oft háðar maka um framlengingu dvalarleyfis.

Í nýrri rannsókn sem kynnt verður í vikunni er fjallað um aðstæður 67 erlendra kvenna sem leituðu ásjár Kvennaathvarfsins síðustu tvö ár leiðir í ljós að konur sem koma utan EES svæðisins eru mjög varnarlausar fyrir ofbeldi eiginmanna. Ástæðan er helst sú að dvalarleyfi þeirra er tengt maka þeirra í fjögur ár eftir komu. Þetta gefur makanum mikið vald yfir lífi þeirra þar sem lífsafkoma konunnar og framtíð barna hennar er þá í höndum hans. Svo virðist sem einstaka menn nýti sér þetta fyrirkomulag og hóti konum brottrekstri úr landinu verði þær ekki að vilja hans í einu og öllu og skipti jafnvel konum út eftir hentugleika.

„Þegar þær fara að mögla er það þeim bara sagt, ef að þú sættir þig ekki við þetta sendi ég þig bara heim. Þá eru þær í þeirri stöðu að dvalarleyfi þeirra er háð samþykki maka," segir Hildur Guðmundsdóttir, vaktstjóri í Kvennaathvarfinu. Jafnvel hefur það komið fyrir að maður ók konu sinni í Kvennaathvarfið og tilkynnt starfskonum þar að hann væri orðinn leiður á henni og vissi ekkert hvert hann gæti farið með hana.

Hildur segir að fyrir utan að þær hafi þurft að sæta andlegu og líkamlegu ofbeldi séu dæmi um að þær hafi verið látnar skrifa undir skuldaviðurkenningar, við misboðið í vinnu, látnar stunda afbrigðilegt kynlíf sem þær hafi ekki löngu til svo eitthvað sé nefnt.

Fjögurra ára reglan komi illa við þessar konur. Ákvæði sem var bætt í útlendingalögin í fyrra til að koma til móts við konur í ofbeldissamböndum dugi skammt. Margar kvennanna viti ekki af því sakir þess að oft einangri maki þær inn á heimilinu og fái því ekki áverkavottorð eða kalli til lögreglu.

Í rannsókninni setur Hildur fram ýmsar tillögur um hvernig bæta megi stöðu þessara kvenna og barna. „Fræða konunnar. Hafa það sem fastan lið að þegar þær koma og ná í dvalarleyfi sín hjá Útlendingastofnun fái þær fræðslu um hvað þeir eigi að gera ef að ofbeldi er inni í myndinni. Fræðslan færi fram án maka," segir Hildur.