Nýjung í höfundarrétti

Lagadeild Háskólans í Reykjavík, Félag um stafrænt frelsi á Íslandi (FSFÍ) og Creative Commons-samtökin hafa gert með sér samstarfssamning um þýðingu og aðlögun „almenns hugverkaréttar“ á Íslandi. Tryggvi Björgvinsson, formaður FSFÍ, kynnti samstarfið á ráðstefnu sem félagið hélt í gær í Háskólanum í Reykjavík.

Almennur hugverkaréttur er þýðing á enska hugtakinu Creative Commons, en það er höfundarréttarleyfi þar sem rétthafi heimilar afnot með eða án ákveðinna skilyrða. Meðal þeirra sem innleitt hafa og nota í miklu mæli slík höfundarréttarleyfi eru vefsíður á borð við WikiPedia-alfræðivefinn og ljósmyndavefurinn Flickr.

Meðal frummælenda á ráðstefnu FSFÍ í gær var Eric F. Saltzman, einn upphafsmanna og stjórnarmaður í Creative Commons-samtökunum sem starfa víða um heim. Hann segir stafræna miðlun hafa kallað á nýja nálgun í höfundarréttarmálum og umgjörð til þess að virða mætti höfundarrétt. Með sameiginlegum, eða almennum hugverkarétti, opnuðust víðfeðmir möguleikar á samstarfi og þróun hugmynda og verkefna sem ekki hafi verið til staðar áður. Alfræðivefurinn WikiPedia segir hann að sé skínandi dæmi.

Með Creative Commons-leyfum eru heimiluð afnot efnis um leið og uppfyllt eru þau skilyrði sem kveðið er á um í viðkomandi leyfi, svo sem varðandi nafngreiningu, dreifingu, eða hvort nota megi verk í hagnaðarskyni, eða í afleidd verk.

Fram kom í máli Tryggva að 52 lönd hafi nú þýtt og aðlagað Creative Commons-hugverkaleyfi að lagaumhverfi sínu, þar á meðal séu mörg Evrópulönd og Norðurlöndin öll, utan Íslands. Átta lönd hafi hins vegar nýlega hafið aðlögunarstarfið. „Og í dag bætist Ísland í þeirra hóp,“ sagði Tryggvi í gær, en hann tekur að sér hlutverk opinbers verkefnisstjóra Creative Commons á Íslandi. Hann gerir ráð fyrir að innleiðing hér taki um hálft ár. „Og er þá undanskilin öll undirbúningsvinna sem þegar hefur farið fram.“

Verkefnið segir Tryggvi að sé einnig unnið í samstarfi við menntamálaráðuneytið, en lagadeild Háskólans í Reykjavík sé lagalegur bakhjarl verkefnisins meðan FSFÍ sjái um kynningarmál og haldi utan um framvindu mála.

olikr@frettabladid.is