Segja verktaka hafa haldið ferju í gíslingu

Farið er hörðum orðum um Vélsmiðju Orms og Víglundar, sem sá um stærstan hluta af endurbótum á Grímseyjarferjunni Sæfara, í nýrri skýrslu Vegagerðarinnar um málið. Þar er fyrirtækið sagt hafa haldið viðfangsefninu í gíslingu og að verktakann hafi virst skorta bæði vilja og getu til þess að vinna af þeim krafti að verkefninu sem verkáætlun og loforð um mönnun gerði ráð fyrir.

Undir liðnum verkframkvæmd í skýrslu Vegagerðarinnar kemur fram að endurbætur á skipinu hafi verið boðnar út í desember 2005 en útboðsgögnum breytt á meðan á útboði stóð að ósk fjármálaráðuneytisins. Samkvæmt breytingunni var nokkuð slakað á gæðakröfum til verktaka. Sex tilboð bárust í verkið og uppfyllti ekkert þeirra kröfur útboðsins að öllu leyti. Engu að síður var samið við Vélsmiðju Orms og Víglundar um verkið en fyrirtækið átti næslægsta tilboð.

Hótað að rifta samningum

„Fljótlega eftir að framkvæmdir hófust kom í ljós að gera þurfti meiri lagfæringar á skipinu en ráð var fyrir gert í útboðsgögnum. Jafnframt reis ágreiningur við verktaka um túlkun útboðsgagna. Í framhaldinu kom einnig í ljós að verktakann virtist bæði skorta vilja og getu til að vinna af þeim krafti að verkefninu sem verkáætlun og loforð um mönnun gerði ráð fyrir. Mjög treglega gekk að fá endurskoðaðar verkáætlanir," segir í skýrslunni og því bætt við að framvinda verksins hafi ekki verið í neinu samræmi við áætlanir þrátt fyrir hótanir um riftun samninga. Þá hafi illa verið brugðist við athugasemdum og samskipti hafi verið stirð.

Þá fór Vélsmiðjan fram á greiðslu í samræmi við framgang verks án þess þó að framvísa reikningum og var fallist á það til þess að halda verkinu gangandi. Fyrsti formlegi reikningurinn frá verktaka barst hins vegar ekki fyrr en í júní 2007 eða um svipað leyti og Grímseyjarferjumálið komst í hámæli.

Bent er á að Grímseyingar hafi lagt fram ýmsar óskir um breytingar og viðbótarverk á síðari stigum verksins sem oft hafi komið beint til verktakans frá samgönguráðuneytinu.

Verki átti að ljúka 30. september 2006

Verkinu átti upphaflega að vera lokið í lok september 2006 og endurskoðaðar áætlanir um verklok 1. mars 2007, 29. maí 2007 og 28. október 2007 hafi ekki ekki. Vélsmiðja Orms og Víglundar afhenti skipið ekki fyrr en 11. janúar í ár, eða um 15 mánuðum á eftir upphaflegri áætlun.

Í umsögn Vegagerðarinnar um framgangsmátann segir að óheppilegt hafi verið að breyta útboðskröfum á tilboðstíma. „Fjallað var í upphafi of óskipulega um breytingar og viðbætur á verkinu. Framganga aðalverktaka var með öllu óviðunandi og hefði verksamningi tvímælalaust verið rift ef slíkt hefði komið fyrir í hefðbundnum verkum Vegagerðarinnar. Sú sérkennilega staða var hins vegar uppi í þessu verki, að verktakinn hafði viðfangsefnið í raun í gíslingu og var það mat manna, að það gæti tekið mjög langan tíma að ná skipinu frá verktakanum, ef í hart færi," segir Vegagerðin.

Hún bendir þó á að ekkert bendi til annars en að verkgæði hafi verið með ágætum enda eftirlitið gott. „Vegna hinna erfiðu samskipta við verktakannn varð eftirlits- og lögfræðikostnaður Vegagerðarinnar miklu meiri en eðlilegt getur talist," segir einnig í matinu á framgangsmáta verksins.