Ókeypis netlestur

Forsvarsmenn Gutenberg-verkefnisins og samtaka sem kennd eru við World eBook Library tilkynntu á dögunum að þau myndu veita lesendum ókeypis aðgang að liðlega 300.000 textum á netinu í júlímánuði.

Framkvæmdin er liður í samstilltu átaki þeirra að gera rafrænar bækur aðgengilegar á netinu. Fyrsta "rafbókamessan" verður haldin í byrjun júlí en þá verða 35 ár liðin frá því að stofnað var til Gutenberg-verkefnisins.

World eBook Library veitir annars aðgang að rúmlega 250 þúsund bókum, skjölum og greinum gegn vægu árgjaldi.

Gutenberg-verkefnið (Project Gutenberg) miðar að því að gera gögn aðgengileg almenningi í einföldu rafrænu formi. Stærstur hluti verkefnisins felst í að færa texta, sem ekki eru háðir hugverkaréttindum, yfir í einfaldar textaskrár og gera úr þeim stafræn gagnasöfn. Nú þegar má nálgast nokkra texta á íslensku á heimasíðu Gutenberg-verkefnisins, svo sem Leiðarvísi í ástamálum: II. fyrir ungar stúlkur sem Jónína Sigríður Jónsdóttir skrifaði árið 1923.

Forsprakki Gutenberg-verkefnisins, Michael Hart, segir að það hafi verið markmið verkefnisins frá upphafi að brjóta niður múra fáfræði og ólæsis í heiminum. Gutenberg-"bækurnar" eru skannaðar eða tölvuskráðar af þúsundum sjálfboðaliða en á flestum þeirra hvílir ekki höfundarréttur lengur sökum aldurs og er um að ræða bæði skáldverk, fræðirit og uppflettirit sem nú eru aðgengileg á rúmlega hundrað tungumálum. Hart spáir því að yfir tíu milljón bækur verði aðgengilegar á netinu árið 2020 en samtökin stefna að því að tryggja netaðgang að fyrstu milljón bókunum fyrir árið 2009.

Þótt markaðurinn fyrir rafrænar bækur sé enn lítill segir Hart að þær njóti þegar mikilla vinsælda meðal þeirra sem nota lófatölvur og farsíma en einnig meðal þeirra iPod-notenda sem hafa hugbúnað í sínum græjum til þess að lesa bækur á rafrænu formi. -