Má takmarka eftirlaun

Heimilt er að takmarka eða fella niður eftirlaunaréttindi ráðamanna sem gegna launuðu starfi. Þetta kemur fram í lögfræðiáliti sem Karl Axelsson og Lilja Jónasdóttir hæstaréttarlögmenn unnu að beiðni Halldórs Ásgrímssonar forsætisráðherra. Þrátt fyrir að eftirlaunaréttindi njóti verndar samkvæmt eignarréttarákvæði stjórnarskrárinnar telja lögmennirnir að heimilt sé að takmarka réttindin að uppfylltum tilteknum skilyrðum. Gera verði greinarmun á takmörkun eða niðurfellingu réttinda að hluta annars vegar og niðurfellingu réttinda í heild sinni hins vegar. Eftirlaunaréttindi verða þó aðeins takmörkuð eða skert með skýlausri lagaheimild og verður hún að vera reist á málefnalegum sjónarmiðum. Þá segir að tilgangur eða markmið eftirlaunagreiðslna sé að tryggja rétthöfum framfærslu þegar þeir hafa látið af störfum. Rétthafi sem gegnir öðru starfi þarf ekki að njóta greiðslna úr ríkissjóði sér til framfærslu. Lögmennirnir telja þó að ekki ætti að hrófla við eftirlaunaréttindum þeirra sem þegar þiggja þau. Það sé þó ekki ótvírætt óheimilt. Halldór og Davíð Oddsson utanríkisráðherra funduðu um málið eftir ríkisstjórnarfund í gær og í kjölfarið sendi Halldór forsætisnefnd Alþingis lögfræðiálitið. Sjálfstæðismenn og framsóknarmenn höfðu haft deildar meiningar um hvaða áhrif breytingarnar gætu haft á eignarréttarákvæði stjórnarskrárinnar. Halldór sagði í fréttum Stöðvar 2 að málið yrði ekki afgreitt á næstu dögum því hvort er eð yrði ekki hreyft við virkum réttindum. Davíð Oddsson sagði í samtali við Fréttablaðið að hann ætti eftir að kynna sér lögfræðiálitið. Þegar Davíð var spurður í gærkvöldi um ummæli Halldórs í fréttum Stöðvar tvö fyrr um kvöldið, að hann útilokaði ekki að málið yrði skoðað betur, svaraði utanríkisráðherra: "Þú þarft ekkert að segja mér hvaða skoðun Halldór hefur, ég umgengst hann ekkert minna en þú." Samkvæmt heimildum Fréttablaðsins er samhljómur innan þingflokks Framsóknarflokksins um að búa eigi svo um í lögum að ráðamenn geti ekki verið á tvöföldum launum. Gert er ráð fyrir að frumvarp verði lagt fram í upphafi haustþings.