Nýir tímar hjá Háskólasjóði

Nýir menn, breyttir tímar, segir Björgólfur Thor Björgólfsson stjórnarformaður Háskólasjóðs Eimskipafélags Íslands. Hér eftir muni sjóðurinn þjóna hagsmunum háskólans og styðja hann með veglegum fjárframlögum eins og Vestur-Íslendingarnir sem stofnuðu sjóðinn ætluðust til. Háskólasjóðurinn var stofnaður árið 1964 til minningar um þá Vestur-Íslendinga sem áttu hlut að stofnun Óskabarns þjóðarinnar á sínum tíma, Eimskipafélags Íslands. Frá upphafi hefur tilgangurinn verið að stuðla að velgengni Háskóla Íslands og styrkja efnilega stúdenta til náms. Segja má að sjóðurinn hafa haft ákveðinn fælingarmátt því að þeir sem fara með stjórn Eimskips á hverjum tíma stjórna honum. Helmingur arðsins hefur í gegnum tíðina verið notaður í styrki til HÍ en hinn hlutinn til að kaupa bréf í Eimskipi. Deilt hefur verið um ágæti þessarar ráðstöfunar af og til og talað um að sjóðurinn hafi verið notaður til að tryggja ákveðnum hópi völd í Eimskip. Í dag er engin þörf á slíku og sjóðurinn hefur ávaxtast vel, er nú rúmlega tveggja milljarða króna virði og þriggja prósenta eigandi í Burðarási. Ný stjórn ætlar að breyta samsetningu eignarhlutans þannig að ekki verið lengur bara fjárfest í einu félagi, greiða út um hálfan milljarð til byggingar Háskólatorgs, tengibygginga á háskólasvæðinu, og styrkja rannsóknarverkefni doktorsnema um nálægt hundrað milljónir á ári. Björgólfur Thor Björgólfsson, stjórnarformaður Háskólasjóðsins, segir að verið sé að breyta sjóðnum þannig að hann þjóni hagsmunum háskólans og það hafi stjórn sjóðsins að leiðarljósi. Aðspurður hvort það hafi ekki verið einmitt það sem stofnendur sjóðsins hafi ætlast til segir Björgólfur svo vera og það liggi greinilega fyrir í stofnskilmálum. Af hverju töf hafi verið á þessum hugmyndum kunni hann ekki skýringar á nema þær að sjóðurinn hafi ávaxtast vel og það komi Háskólanum til góða. Björgólfur Thor bendir á að það hafi verið Vestur-Íslendingar sem hafi stofnað Háskólasjóðinn til að efla menningu hér á landi og nú þegar komi að því að greiða úr honum séu það Austur-Íslendingar sem standi að því. Hann segist finna til mikillar samkenndar með því fólki sem farið hafi frá Íslandi og sest að annars staðar og komið svo með fé til baka til Íslands. Honum finnist það mikil framsýni hjá fólki sem hafi verið uppi fyrir um 100 árum. Páll Skúlason, rektor Háskóla Íslands, segist sjá í þessari tengingu Björgólfs þá merkilegu staðreynd, sem sé mjög umhugsunarverð fyrir Íslendingar í dag, að þegar Vestur-Íslendingar hafi viljað minnast sinna forfeðra hafi þeir gert það með því að stofna sjóð sem átti að efla menntun Íslendinga.