Börn viðkvæm fyrir svifryki

"Það hefur sýnt sig að börn sem eru að vaxa eru mun viðkvæmari fyrir mengun af þessu tagi en aðrir einstaklingar," segir Þórarinn Gíslason lungnalæknir. Mikið magn svifryks í lofti hefur mælst á höfuðborgarsvæðinu að undanförnu.

"Það má segja að hjartað sé þarna í brennidepli. Minnstu agnirnar geta komist út í blóðrásina og meðal annars valdið skaða á hjartalokunum. Ryk af þessu tagi hefur fundist í öllum líffærum hjá einstaklingum," segir Lúðvík Gústafsson, sérfræðingur hjá Umhverfisstofu Reykjavíkur.

Svifryksmengun í andrúmslofti getur aukið líkur á hjartaáföllum og öðrum skaða á hjartanu þar sem rykið kemst inn í blóðrásina í gegnum öndunarfærin.

Þórarinn Gíslason segir að alltaf sé ákveðinn hluti fólks viðkvæmari fyrir mengun en aðrir. "Við stærstu umferðaræðar í höfuð­borginni mælist mengun sem er sambærileg við það sem gerist í erlendum stórborgum," segir Þórarinn. Hann vinnur nú að rannsóknum um áhrif mengunar. Svifryksmengun hefur farið tuttugu sinnum yfir svokölluð heilsuverndarmörk á mælingarstöð við Grensás í Reykjavík, það sem af er þessu ári.

Lúðvík segir að þar sem mörkin séu strangari nú en áður þá hafi það kallað á aðgerðir í borgum í Evrópu. "Það sem hefur gerst er að borgarar í ýmsum Evrópulöndum hafa farið með þetta fyrir dómstóla til þess að krefja yfirvöld um aðgerðir. Við erum að tala um það að banna umferð tímabundið, sem er náttúrlega róttæk aðgerð," segir Lúðvík.

Svo brá við í vor að margar borgir á meginlandi Evrópu höfðu farið yfir efri mörk árskvótans vegna svifryksmengunar og olli það mönnum heilabrotum. Hann segir að hér á landi sé það fyrst og fremst umferðin sem skapi vandann. "86 prósent umferðarinnar í Reykjavík er einkaumferð. Almenningssamgöngur eru svo einhver eins stafs tala. Þessu er öðruvísi farið í borgum á Norðurlöndum þar sem einkaumferð er aðeins einn þriðji af heildarumferðinni," segir hann.