Helstu einkenni breytingaskeiðsins og mögulegar lausnir Stefán Árni Pálsson skrifar 19. mars 2026 12:02 Halldóra ráðleggur konur sem fara á breytingarskeiðið. Um helmingur mannkyns fer á breytingaskeiðið og geta fylgikvillar þess verið fleiri en konur kæra sig um að kunna að telja. Á meðal kvilla eru þurrkur í leggöngum og áreynsluþvagleki og er hægt að vinna bug á þessum óþægindum með staðbundnu estrógeni sem smurt er á kynfæri. Hödd Vilhjálmsdóttir settist niður með Halldóru Skúladóttur breytingaskeiðsráðgjafa í Íslandi í dag á Sýn í gærkvöldi og fékk að fræðast um þetta og fleira varðandi hið óumflýjanlega skeið kvenna. Í dag er það þannig að ef kona fær hausverk þá er hún líklega á breytingaskeiðinu. Ef hún er pirruð þá er hún á breytingaskeiðinu og ef hún gleymir peningaveskinu á kortinu sínu þá er hún kannski með heilaþoku vegna breytingaskeiðsins. Hvað er hægt að gera? Í kringum fertugt byrjar ástandið oft alveg fyrirvaralaust. Prógesterónið dettur niður, blæðingarnar breytast, svefninn raskast og meira að segja yndislegi makinn þinn, sem þú venjulega sérð ekki sólina fyrir, er farinn að anda fullhátt fyrir þinn smekk. Hvað er að gerast og hvað er hægt að segja meira um þetta blessaða skeið? Allir konur sem ná ákveðnum aldrei fara á breytingarskeiðið. „Það er lítið um þetta rætt, mikið feimnismál og svona hræðsla sem fylgir einmitt þessari umræðu bara um hormónauppbótarmeðferð. Sumar kreppa hnefana, bíta á jaxlinn og halda áfram og láta eins og ekkert sé. En í dag erum við sem betur fer töluvert meðvitaðri um áhrifin sem breytingaskeiðið getur verið að hafa á konur. Og þá erum við að tala um bæði þeirra andlegu og líkamlegu líðan en líka þeirra sambönd. Það getur verið að hafa áhrif á starfsferilinn þeirra og sjálfsmyndina og heilt yfir líðan,“ segir Halldóra. Fara allar konur á breytingaskeiðið? „Ef við lifum það lengi þá erum við þess heiðurs aðnjótandi að fara á þetta blessaða skeið. Auðvitað upplifa konur þetta mjög misjafnt. Sumar konur bara upplifa frelsi og hætta á blæðingum og svo eru öldurnar farnar að lægja og þær eru farnar að skilja hvað er í gangi, fá kannski einhverja aðstoð. Þá heyri ég oft, nú er ég loksins farin að segja nei og setja mörk. En svo erum við líka bara alveg stór hluti kvenna sem að finna fyrir erfiðum einkennum,“ segir Halldóra. Í 30 stiga hita í ullarsokkum Hver eru helstu einkenni breytingaskeiðs? „Það er náttúrulega alltaf verið að tala um þessi alræmdu hitakóf sem mjög margar konur fá en alls ekki allar. Ég var til dæmis ein af þeim sem voru frekar svona að fá kuldaköst. Ég bjó í Þýskalandi á þessum tíma þegar ég var svona að uppgötva þetta og það var víst kannski 30 stiga hiti úti og ég sat inni í hérna við skrifborðið mitt í lopapeysu, ullarsokkum og hitablásara og að spá í af hverju húsið væri svona skringilega einangrað. Það er bara kalt. Ég er enn þar.“ Halldóra nefnir einnig til sögunnar mikla þreytu og orkuleysi. „Svo eru dæmi um vöðva- og liðverki, heilaþoku og svo er það andlega hliðin. Og það kom mér rosalega á óvart þegar ég áttaði mig á því að tíðni andlegrar vanlíðunar stóreykst þegar konur detta inn á þetta skeið. Þessi hormón hafa náttúrulega áhrif inn í heilann líka,“ segir Halldóra og bendir á að ástandið hafi leitt til sjálfsvíga. „ Það eru komnar út margar rannsóknir á þessu og hversu tengslin milli þess að hormónarnir hverfa og hversu andleg vanlíðan eykst. Við erum að tala um bara allt frá kvíða og þunglyndi yfir í að sjálfsmatið og sjálfstraustið fer niður. Mér finnst ég heyra þetta rosalega oft þegar ég er að hitta konur í ráðgjöf. Ég upplifði þetta líka og þekkti í rauninni ekki sjálfa mig.“ Halldóra fer einnig yfir það hvernig breytingaskeiðið getur haft áhrif á kynlíf kvenna og kynlöngun þeirra í innslaginu hér að neðan. Ísland í dag Heilsa Mest lesið Stefnir Eiði vegna meðlagsskuldar Lífið Hvar eru Píratarnir sem fóru með himinskautum? Lífið „Ég ætla allavega að deyja á Íslandi“ Lífið Elliði Vignisson er eins og offitu-aktívisti Lífið Hætt við að hita upp fyrir Azealiu Banks Tónlist Barbara Barrie lést með aðstoð lækna Lífið „Nú erum við trúlofaðar dúllur“ Lífið Missti röddina á ögurstundu Lífið Sjáðu gjörbreyttan Kaffivagn úti á Granda Lífið Jólahlaðborð og jólabröns á verði sem kemur á óvart Lífið samstarf Fleiri fréttir „Nú erum við trúlofaðar dúllur“ Missti röddina á ögurstundu Barbara Barrie lést með aðstoð lækna Stefnir Eiði vegna meðlagsskuldar Sjáðu gjörbreyttan Kaffivagn úti á Granda Hvar eru Píratarnir sem fóru með himinskautum? Elliði Vignisson er eins og offitu-aktívisti „Ég ætla allavega að deyja á Íslandi“ Sjálfuglaður ráðherra og allt í boði mysu Sjóðheitar í ísköldu teiti „Eins og ein sál í tveimur líkömum“ Tryggðu sér sigurinn á ótrúlegan hátt Kakkalakkarnir í Ísrael tóku vel á móti Dorrit Extreme Chill í febrúar í stað september Hálfnakinn steggur handtekinn á Arnarhóli Noah Wyle sá kynþokkafyllsti í heimi Jay-Z sér um hálfleikssýningu Ofurskálarinnar 2027 Hvað veistu um… pitsur? Star Trek-leikarinn Walter Koenig látinn Chris Brown á skilorði Ný skjöl: Var túlkur Kennedys á mála hjá KGB? Tóku í gegn fjögur hundruð fermetra einbýli í Hafnarfirði Tom Brady og Candice Swanepoel slá sér upp Theodór Elmar og Móheiður ástfangin Stjörnulífið: Laumugifting í helli Stukku fram af kletti ofan í Goðafoss Er hægt að treysta aftur eftir framhjáhald? Linda Dröfn og Tótla sjóðheitt par „Ég var alveg skelfingu lostinn“ Vaknaði við öskur móður sinnar og vissi strax hvað hafði gerst Sjá meira
Hödd Vilhjálmsdóttir settist niður með Halldóru Skúladóttur breytingaskeiðsráðgjafa í Íslandi í dag á Sýn í gærkvöldi og fékk að fræðast um þetta og fleira varðandi hið óumflýjanlega skeið kvenna. Í dag er það þannig að ef kona fær hausverk þá er hún líklega á breytingaskeiðinu. Ef hún er pirruð þá er hún á breytingaskeiðinu og ef hún gleymir peningaveskinu á kortinu sínu þá er hún kannski með heilaþoku vegna breytingaskeiðsins. Hvað er hægt að gera? Í kringum fertugt byrjar ástandið oft alveg fyrirvaralaust. Prógesterónið dettur niður, blæðingarnar breytast, svefninn raskast og meira að segja yndislegi makinn þinn, sem þú venjulega sérð ekki sólina fyrir, er farinn að anda fullhátt fyrir þinn smekk. Hvað er að gerast og hvað er hægt að segja meira um þetta blessaða skeið? Allir konur sem ná ákveðnum aldrei fara á breytingarskeiðið. „Það er lítið um þetta rætt, mikið feimnismál og svona hræðsla sem fylgir einmitt þessari umræðu bara um hormónauppbótarmeðferð. Sumar kreppa hnefana, bíta á jaxlinn og halda áfram og láta eins og ekkert sé. En í dag erum við sem betur fer töluvert meðvitaðri um áhrifin sem breytingaskeiðið getur verið að hafa á konur. Og þá erum við að tala um bæði þeirra andlegu og líkamlegu líðan en líka þeirra sambönd. Það getur verið að hafa áhrif á starfsferilinn þeirra og sjálfsmyndina og heilt yfir líðan,“ segir Halldóra. Fara allar konur á breytingaskeiðið? „Ef við lifum það lengi þá erum við þess heiðurs aðnjótandi að fara á þetta blessaða skeið. Auðvitað upplifa konur þetta mjög misjafnt. Sumar konur bara upplifa frelsi og hætta á blæðingum og svo eru öldurnar farnar að lægja og þær eru farnar að skilja hvað er í gangi, fá kannski einhverja aðstoð. Þá heyri ég oft, nú er ég loksins farin að segja nei og setja mörk. En svo erum við líka bara alveg stór hluti kvenna sem að finna fyrir erfiðum einkennum,“ segir Halldóra. Í 30 stiga hita í ullarsokkum Hver eru helstu einkenni breytingaskeiðs? „Það er náttúrulega alltaf verið að tala um þessi alræmdu hitakóf sem mjög margar konur fá en alls ekki allar. Ég var til dæmis ein af þeim sem voru frekar svona að fá kuldaköst. Ég bjó í Þýskalandi á þessum tíma þegar ég var svona að uppgötva þetta og það var víst kannski 30 stiga hiti úti og ég sat inni í hérna við skrifborðið mitt í lopapeysu, ullarsokkum og hitablásara og að spá í af hverju húsið væri svona skringilega einangrað. Það er bara kalt. Ég er enn þar.“ Halldóra nefnir einnig til sögunnar mikla þreytu og orkuleysi. „Svo eru dæmi um vöðva- og liðverki, heilaþoku og svo er það andlega hliðin. Og það kom mér rosalega á óvart þegar ég áttaði mig á því að tíðni andlegrar vanlíðunar stóreykst þegar konur detta inn á þetta skeið. Þessi hormón hafa náttúrulega áhrif inn í heilann líka,“ segir Halldóra og bendir á að ástandið hafi leitt til sjálfsvíga. „ Það eru komnar út margar rannsóknir á þessu og hversu tengslin milli þess að hormónarnir hverfa og hversu andleg vanlíðan eykst. Við erum að tala um bara allt frá kvíða og þunglyndi yfir í að sjálfsmatið og sjálfstraustið fer niður. Mér finnst ég heyra þetta rosalega oft þegar ég er að hitta konur í ráðgjöf. Ég upplifði þetta líka og þekkti í rauninni ekki sjálfa mig.“ Halldóra fer einnig yfir það hvernig breytingaskeiðið getur haft áhrif á kynlíf kvenna og kynlöngun þeirra í innslaginu hér að neðan.
Ísland í dag Heilsa Mest lesið Stefnir Eiði vegna meðlagsskuldar Lífið Hvar eru Píratarnir sem fóru með himinskautum? Lífið „Ég ætla allavega að deyja á Íslandi“ Lífið Elliði Vignisson er eins og offitu-aktívisti Lífið Hætt við að hita upp fyrir Azealiu Banks Tónlist Barbara Barrie lést með aðstoð lækna Lífið „Nú erum við trúlofaðar dúllur“ Lífið Missti röddina á ögurstundu Lífið Sjáðu gjörbreyttan Kaffivagn úti á Granda Lífið Jólahlaðborð og jólabröns á verði sem kemur á óvart Lífið samstarf Fleiri fréttir „Nú erum við trúlofaðar dúllur“ Missti röddina á ögurstundu Barbara Barrie lést með aðstoð lækna Stefnir Eiði vegna meðlagsskuldar Sjáðu gjörbreyttan Kaffivagn úti á Granda Hvar eru Píratarnir sem fóru með himinskautum? Elliði Vignisson er eins og offitu-aktívisti „Ég ætla allavega að deyja á Íslandi“ Sjálfuglaður ráðherra og allt í boði mysu Sjóðheitar í ísköldu teiti „Eins og ein sál í tveimur líkömum“ Tryggðu sér sigurinn á ótrúlegan hátt Kakkalakkarnir í Ísrael tóku vel á móti Dorrit Extreme Chill í febrúar í stað september Hálfnakinn steggur handtekinn á Arnarhóli Noah Wyle sá kynþokkafyllsti í heimi Jay-Z sér um hálfleikssýningu Ofurskálarinnar 2027 Hvað veistu um… pitsur? Star Trek-leikarinn Walter Koenig látinn Chris Brown á skilorði Ný skjöl: Var túlkur Kennedys á mála hjá KGB? Tóku í gegn fjögur hundruð fermetra einbýli í Hafnarfirði Tom Brady og Candice Swanepoel slá sér upp Theodór Elmar og Móheiður ástfangin Stjörnulífið: Laumugifting í helli Stukku fram af kletti ofan í Goðafoss Er hægt að treysta aftur eftir framhjáhald? Linda Dröfn og Tótla sjóðheitt par „Ég var alveg skelfingu lostinn“ Vaknaði við öskur móður sinnar og vissi strax hvað hafði gerst Sjá meira