Þessi hljóta til­nefningu til Myndlistarverðlauna

Markmið verðlaunanna er að heiðra íslenska myndlistarmenn eða myndlistamenn sem búsettir eru á Íslandi og vekja athygli á því sem vel er gert á sviði myndlistar. 

Jafnframt að veita einstaka myndlistamönnum mikilvæga viðurkenningu og hvetja til nýrrar listsköpunar. Myndlistarráð stendur að baki myndlistarverðlaununum.

Tilnefningar til myndlistarmanns ársins 2026:

Claudia Hausfeld

Nýlistasafnið

18.01. – 02.03. 2025

Antechamber

Claudia Hausfeld (f. 1980) er tilnefnd fyrir sýninguna Antechamber í Nýlistasafninu í Reykjavík. Claudia nam ljósmyndun í Zürich í Sviss og lauk BA-gráðu í myndlist frá Listaháskóla Íslands árið 2012.

Í verkinu Antechamber (e.k. forrými) er fjölbreyttu úrvali mynda og hluta raðað af handahófi á viðarstillans, sem aðlagaður er strúktúr safnsins svo minnir á tvílýsta ljósmynd. Áhugavert er einnig hvernig stór hluti sýningarrýmisins er látinn afskiptalaus.

Innsetningin er heillandi sköpunarverk, stigveldislaust og sundurleitt samansafn mynda og hluta. Brotakenndur veruleiki birtist, þar sem partar, sem eitt sinn tilheyrðu annarri heild, geta átt sér nýjan tilgang. 

Gamall múrsteinn er enn og aftur handleikinn. Samklippur af hrynjandi byggingum njóta stuðnings vatnslitaðra stillansa. Sólarprent sýnir tvö þúsund ára gamlan mannslíkama í fullri stærð, sem fannst í mómýri, fullkomlega varðveittur vegna fjarveru ljóss og súrefnis og nú til sýnis í glerskáp í safni í Danmörku.

Það er álit dómnefndar að Antechamber sýni á sterkan hátt listræna snilld Claudiu þar sem hún fæst ótrauð við rannsóknir á rýmislegum, efnislegum og hugmyndalegum takmörkunum ljósmyndunar. Antechamber var umhugsunarverð sýning sem gerði tilkall til vangaveltna í hugum áhorfenda löngu eftir að þeir sáu sýninguna.

Finnbogi Pétursson

Listasafn Árnesinga

13.09. – 23.12. 2025

Skjálfti (Quake)

Sýningarstjóri: Paulina Brzuskiewicz-Kuhn

Finnbogi Pétursson (f. 1959) er tilnefndur fyrir sýninguna Skjálfti í Listasafni Árnesinga.

Finnbogi vann hugmyndina að verkinu með tengdaföður sínum, jarðskjálftafræðingnum Ragnari Stefánssyni, sem jafnan var kallaður Ragnar skjálfti. 

Þeir hugðust vinna með jarðfræðilega virkni Hveragerðis, meðal annars með tæki sem Ragnar hafði þróað. Áður en hugmyndin að sýningunni var fullunnin lést Ragnar en til að heiðra minningu hans kom Finnbogi eldrauðu duftkeri fyrir í rýminu og vísar þannig til nærveru ástvinar. 

Við legstein Ragnars í Svarfaðardal var jarðskjálftamæli komið fyrir og þaðan raungerði Finnbogi bylgjur í Listasafninu í Hveragerði, og tengdi þessa fjarlægu staði. Þannig skapaði hann fallegt samspil úr tíðni eða titringi frá jarðskjálftavirkni, mögulegum handanheimi og bylgjum sem mynduðu einhvers konar þríhyrning í rýminu við speglun duftkersins. 

Áhorfandinn sá einnig eigin hreyfingu inni í verkinu, hvernig hann fleyttist áfram með því og um verkið. Hreyfing kemur og fer, bylgjur koma og fara, lífið kemur og fer.

Finnbogi nam við Myndlista- og handíðaskólann og Jan Van Eyck-akademíuna í Hollandi. Hann hefur markað sér sérstöðu með tæknilegum rýmisverkum sem gagntaka skynjun sjónar og heyrnar í tilkomumiklum einfaldleika. 

Á síðustu árum hefur Finnbogi opnað á tilfinningar í verkunum líkt og í Skjálfta. Einnig í sýningunni 1.322.452.800 slög sem vísa í hversu oft hjarta dóttur hans hafði slegið frá fæðingu fram að lífsháska sem endaði á giftusamlegan hátt með hjartslætti sem fékk áfram að óma.

Það er mat dómnefndar að Skjálfti kjarni leiðarstef annarra verka Finnboga, sem hafa verið innblástur listamanna, vakið áhuga fræðimanna og sýningargesta.

Kristín Gunnlaugsdóttir

Listasafn Reykjavíkur — Kjarvalsstaðir

20.09. 2025 – 08.02. 2026

Ósagt (Unspoken)

Sýningarstjóri: Markús Þór Andrésson

Listmálarinn Kristín Gunnlaugsdóttir (f. 1953) er tilnefnd fyrir sýninguna Ósagt í Listasafni Reykjavíkur. Þar mátti sjá hvernig forvitni, tilfinning og virðing Kristínar fyrir viðfangsefninu skilar ýmsu sem ekki verður sagt með orðum. 

Á áhugaverðan hátt var sýningin allsherjar innsetning með gnótt nýrra sem eldri verka. Með því að láta málverk byrgja horn salarins var komið á hringlaga hreyfingu umhverfis kyrrðarkjarna í honum miðjum.

Eftir nám í Myndlista- og handíðaskóla Íslands hélt Kristín til Ítalíu. Fyrst til Rómar þar sem hún nam hefðbundna íkonamálun í nunnuklaustri en síðan nám við Listaakademíuna í Flórens. 

Kristín er trú listrænu innsæi sínu, hvort heldur með agaðri fagurfræði eða gróteskum sprengikrafti. Hún hefur á valdi sínu tilvísanir í trúarlega táknfræði og listasöguna. Beinskeytt eða undir rós beinir hún sjónum að femínískum gildum andspænis feðraveldinu. 

Verk hennar eru oftast fígúratíf en abstraksjón og glimmer hafa líka bæst við tjáningarmátann. Auk þess að beita pensilstrokum mundar hún blýantinn en líka saumnál og þráð.

Mat dómnefndar er að sýningin Ósagt komi vel til skila djörfung Kristínar til endurnýjunar, hvernig hún setur sér nýjar áskoranir með því að brjóta upp myndmál sitt. Með næmni, sjálfsskoðun og sterkum tilvísunum gefur Kristín verkunum merkingarbært inntak.

Sigurður Ámundason

Listasafn ASÍ, Austfirðir og Grótta

04.10. – 26.10. 2025

Úthverfavirki

Sýningarstjóri: Elísabet Gunnarsdóttir

Sigurður Ámundason (f. 1986) er tilnefndur fyrir sýninguna Úthverfavirki sem Listasafn ASÍ setti fyrst upp í Beljanda á Breiðdalsvík, Eskifjarðarkirkju og Múlanum í Neskaupstað og síðar í Gróttuvita og vitavarðarhúsinu á Seltjarnarnesi.

Sigurður hefur þróað einkennandi stíl í stórum teikningum, sem unnar eru með kúlupenna og trélitum. Myndefnið er blanda af landslagi, gróðri og manngerðum hlutum. Fagurfræði þeirra

vísar til strákamenningar, sjónræns efnis sem beinist að strákum í gegnum ýmsa farvegi samtímans, tölvuleiki, bíla, íþróttir, tónlistarmyndbönd og kvikmyndir.

Á sýningunni voru einnig stór portrett af Hollywood-leikurum sem leikið hafa lítil hutverk í fjölda kvikmynda. Líka vídeó-samklipp úr hasarmyndum þar sem vélræn rödd segir orðið „kennitala“ í hvert skipti sem einhver er skotinn.

Upptaka af leiksýningunni Rómantísk gamanmynd, sem Sigurður setti á svið í Ásmundarsal fyrr á árinu, var einnig hluti sýningarinnar. Þar eru samskipti, eða samskiptavandi sem margir kannast við, krufin, en gjörningar og leikverk Sigurðar hafa undanfarið vakið mikla athygli.

Það er mat dómnefndar að í sýningunni sé að finna afar beinskeytta en jafnframt ofureinlæga sýn á samtíma okkar. Þar fléttast saman húmor og dauðans alvara, sem kallast á við þann annarleika sem við upplifum á hverjum degi.

Tilnefningar til Hvatningarverðlauna

Hildur Elísa Jónsdóttir

Safnahúsið, Listasafns Íslands

19.10. 2025

Gjörningurinn Tacet: Extrinsic, hluti af Sequences XII

Hildur Elísa Jónsdóttir er tilnefnd til Hvatningarverðlaunanna fyrir einstaklega þroskuð, margslungin og flott listaverk. 

Hún býr að þverfaglegri menntun í myndlist og tónsmíðum, allt frá námi í klarínettuleik, myndlistarnámi við LHÍ, skiptinámi í Luzern í Sviss að meistaragráðu í tónlistardrifnum gjörningum frá Sandberg-stofnuninni í Hollandi.

Síðustu ár hefur Hildur Elísa komið mjög sterk inn á svið myndlistar með sýningum og samstarfsverkefnum. Á áhugaverðan hátt blandar hún saman myndlist og tónlist með hæfni á báðum sviðum, í samstarfi við fagfólk eftir þörfum við framkvæmd verkanna. 

Hún vinnur gjörninga og innsetningar, virkjar hljóð í rými, semur og flytur tónverk og oft eru verkin samofin umhverfinu. Listaverkin eru frásagnarleg, tengd tíma og endurtekningu. 

Hildur Elísa greinir og gagnrýnir hversdagslegar upplifanir og eðlilegt hegðunarmynstur en ögrar vanabundnum skilningi á fastmótuðum félagslegum raunveruleika. 

Með Af hverju? og Hvað ef? að vopni skapar hún öðruvísi raunveruleika í verkum sínum. Hún nýtir sér einnig gömul íslensk þjóðlög og setur í annað samhengi.

Framlag Hildar Elísu í samstarfi við tónlistarhópinn Elju á Sequences í Safnahúsinu árið 2025 er góður vísir þess sem koma skal. 

Hún vinnur gjarnan með form kammertónlistar en bætir einhverju óvæntu við. Í gjörningnum í Safnahúsinu var hún sjálf þögul allan tímann og varpaði þannig ljósi á hlutverk þagnarinnar í tónlist. Í mörgum verkum hennar mætir fagmennska geggjuðu fjöri.

Hrafnkell Tumi Georgsson

Kling & Bang

22.02. – 30.03. 2025

Loftlína

Hrafnkell Tumi Georgsson (f. 1999) er tilnefndur til Hvatningarverðlaunanna fyrir þroskaða og ljóðræna sýn í rannsóknarknúinni list sinni. 

Nýleg dæmi eru verkin Relay og Heliotrope sem voru á sýningunni Loftlína í galleríinu Kling & Bang árið 2025. Einnig Lukkupeningar, rannsóknarverkefni frá árinu 2022 sem fjallar um járnvinnslu úr mýrarrauða á Ísland, unnið í samvinnu við Serenu Haddon.

Hrafnkell Tumi lauk BA-gráðu í myndlist frá Listaháskóla Íslands árið 2022. Hann vinnur skúlptúra, myndbönd og heimildaverk. 

Dæmigert er að hann nýti sér sambland af samtímalegri og aldagamalli tækni sem tengir saman punkta eða fyrirbæri sem eru aðskilin í rými og tíma. Sýn og sjón, endurspeglun og vörpun, spegill og sjónarhóll eru allt mikilvægir snertipunktar í listrænum alheimi hans.

Það er álit dómnefndar að verk Hrafnkels Tuma varpi nýrri sýn á hið kunnuglega og smeygi sér jafnframt inn í rýmislega, efnislega og sögulega eiginleika umhverfisins. 

Það verður ekki hjá því komist að tengja listrænar aðferðir hans við löngu liðið tímaskeið þar sem aðgangur að tækni og hreinum efnum var aðeins mögulegur í krafti gífurlegrar þekkingar og fyrirhafnar, en skilaði sér engu að síður í nytsamlegum hlutum eða verkferlum sem vöktu aðdáun og gleði, rétt eins og verk þessa tilnefnda listamanns.

Julie Sjöfn Gasiglia

Norræna húsið

11.10. – 14.12. 2025

Setminni, hluti af Sequences XII

Julie Sjöfn Gasiglia (f. 1990) er tilnefnd til Hvatningarverðlaunanna fyrir verkin á samsýningunni Setminni og þátttöku í íslensku myndlistarsenunni síðustu ár. Verk Julie vísa í vistkerfi og það hæga endurtekningarferli sem þar á sér stað. 

Með verkunum vill hún koma á tengingu við náttúruna og býður sýningargestum að setja sig inn í þann hægvirka heim sem við deilum með henni hér á jörðu, tengsl sem gjarnan gleymast eða eru nánast ekki til staðar í nútímasamfélagi.

Julie hefur nýtt ýmsa miðla í listsköpun sinni en hefur undanfarið vakið athygli fyrir skúlptúra úr gleri og málmi, umgjörð utan um lífrænt efni, sem hún sækir úr mismunandi vistkerfum eins og skógi og tjörnum. 

Einkennilegt lag skúlptúranna og innihald þeirra vekur forvitni og fær áhorfendur til að skoða gaumgæfilega hvað þar leynist. Verkin vekja spurningar um líkamann sem eigið vistkerfi og líkindi þess við náttúruna, ef hann fær tækifæri til að samtvinnast henni.

Hugleiðingar sem listaverkin skapa fá okkur til að líta á umhverfið, sem við lifum í og þörfnumst til að draga andann og spyrja okkur hverju við gleymum að taka eftir eða sjáum ekki. Dómnefndin er sammála um að verk Julie sýni dýpt, hafi sérstöðu og lofi áhugaverðum sýningum.