„Þeir sem ná langt í lífinu eru ekkert endilega að sinna fjölskyldunum“

Elín Ebba Ásmundsdóttir, iðjuþjálfi, segir velgengni foreldra vera á kostnað tengsla milli foreldra og barna.

„Ef við höfum það gott og viljum klífa upp metorðastigann þá er það allt á kostnað tengsla. Þeir sem ná langt í lífinu eru ekkert endilega að sinna fjölskyldunum,“ segir Elín Ebba sem var í viðtali í útvarpsþættinum Bítinu á Bylgjunni í morgun í umfjöllun um geðheilbrigðismál.

Elín Ebba segir tengslamyndun í grunnbernsku hafa áhrif seinna meir. Hún telur að foreldrar eigi að vera heima með börnunum sínum í það minnsta fyrsta eina og hálfa árið eftir fæðingu.

„Það er búið að staðfesta það með rannsóknum að fyrstu árin tvö allavega hafa ofboðsleg mótunaráhrif í sambandi við þessa tengslamyndun,“ segir Elín Ebba.

Elín Ebba segir tíðarandann hafa breyst mikið á síðustu árum í sambandi við uppeldi barna.

„Það var nú líka svoleiðis áður fyrr að afinn og amman voru líka heima“, segir Elín Ebba og bætir við að áður höfum við verið stór fjölskylda og þá hafi alltaf einhver haft tíma fyrir börnin en nú er fólk sífellt að skutlast til og frá.

„Við erum að eignast börn og þak yfir höfuðið allt á sama tíma og það var jafnrétti kvenna að koma börnunum í pössun, ég er ekkert á móti því,“ segir Elín en bætir við að jafnréttið megi ekki vera á kostnað gæða. „Við verðum að hlúa meira að börnunum.“

Efnaminni hafa mesta þörf fyrir námskeið

Hún leggur til að ungir foreldrar fái kennslu í tengslamyndun til að mynda jákvæð og heilbrigð tengsl sem vara lífsleiðina.

„Við börðumst lengi fyrir því að koma börnunum okkar eins snemma á leikskóla og hægt væri, en ef við viljum virkilega leggja grunninn þá er hann þarna á fyrstu tveimur eða tveimur og hálfu árunum.“

Á heilsugæslum eru ýmis námskeið í boði fyrir verðandi foreldra en þau eru ekki gjaldfrjáls. „Það eru námskeið sem kosta peninga og oft eru það þeir sem hafa lægstu launin sem hafa mest fyrir að fara á þau.“

Breytinga þörf í menntakerfinu

Elín Ebba segir að menntakerfið hafi misst sjónar á því að menntun eigi að leita eftir hæfileikum fólks og koma þeim í farveg. „Geðheilbrigði tengist atvinnulífinu, tengist menntakerfinu og við búum til heilbrigðiskerfi en erum alltaf í viðgerðum.“

Hún telur ungu kynslóðina ekki jafn tilbúna til að vinna jafn mikið og hennar kynslóð. „Ungt fólk er farið að hafna því að menntun sé allt, en hvað með þá sem eru í öllum hinum störfunum sem við þurfum á að halda? Við þurfum að hefja til vegs og virðinga þetta verknám,“ og bendir á að erfitt geti reynst að fá menntaða múrara eða pípulagningarmenn.

Að mati Elínar ættu að vera heilbrigðisstarfsmenn í skólum landsins, ekki bara sálfræðingar.

„Af hverju kennum við ekki í 6. eða 7. bekk hugræna atferlismeðferð? Kennum krökkunum trixin að hafa áhrif á hugsun. Það er þetta sem þetta gengur út á. Af hverju bíðum við þangað til að við erum komin með kvíða og þunglyndi?“ segir Elín og bætir við að hún vilji hafa sálfræðinga á heilsugæslunum, en að það þurfi meira til.