Áætlað að Árni fái 5,6 milljónir vegna innleiðingar rafrænna skilríkja

Áætlað kostnaður vegna verktöku Árna Sigfússonar, stjórnsýslufræðings og fyrrverandi bæjarstjóra Reykjanesbæjar, við innleiðingu rafrænna skilríkja er 5,6 milljónir króna. Þetta kemur fram í svari Bjarna Benediktssonar, fjármála- og efnahagsráðgjafa, við fyrirspurn Svandísar Svavarsdóttur, þingmanns Vinstri grænna.

Síðastliðið haust var skipuð verkefnisstjórn um innleiðingu rafrænna skilríkja til að fylgja eftir sameiginlegri yfirlýsingu fjármála- og efnahagsráðuneytisins og Samtaka fjármálafyrirtækja um að stuðla að útbreiðslu og notkun rafrænna skilríkja en í þessa stjórn völdust fulltrúar úr fjármála- og efnahagsráðuneytinu, Samtökum fjármálafyrirtækja og ríkisskattstjóra.

Samkvæmt svari Bjarna er kostnaðurinn sem fellur til vegna verkefnisstjórnarinnar greiddur sameiginlega af ríkin og Samtökum fjármálafyrirtækja og tók hann fram að verkefnisstjórnin tengist ekki aðgerð stjórnvalda til að lækka höfuðstól verðtryggðra fasteignaveðlána.

Féll ekki undir auglýsingaskyldu

Svandís spurði hvernig staðið var að vali Árna sem verkefnisstjóra vegna rafrænna skilríkja. „Á hvaða forsendum fór valið fram, hver var reynsla þess er starfið hreppti af því að stýra sambærilegum verkefnum og hvernig var hún metin? Var starfið auglýst, hve miklar eru heildargreiðslur vegna starfsins að meðtöldum kostnaði vegna aksturs, síma, tölvu og annars er starfinu tengist,“ spurði Svandís.

Í svari Bjarna kemur fram að verkefnisstjórnin mat Árna hæfan til að sinna starfi verkefnisstjóra. Þá segir Bjarni umrætt verkefni hafa verið unnið í verktöku og telst því ekki starf í skilningi laga um réttindi starfsmanna ríkisins, og fellur því ekki undir auglýsingaskyldu, að því er fram kemur í svari Bjarna sem segir áætlaðan heildarkostnað vegna Árna 5,6 milljónir króna.

Þá spurði Svandis hver rökin séu fyrir því að allir verði að notast við tilteknar gerðir rafrænna skilríkja til að eiga kost á svokallaðri skuldaleiðréttingu, það er niðurfærslu á veðskuldum vegna fasteignalána, þegar fyrir liggur að einstaklingum sé heimilt að nota margvísleg önnur skilríki til að sanna á sér deili, svo sem ökuskírteini, íslykla, vegabréf og greiðslukort.

Í svari Bjarna kemur fram að ákveðið var að hafa allt ferlið vegna aðgerðinnar rafrænt. Það hafi verið ákveðið með hliðsjón af fjölda umsækjenda og í tak við nútímastjórnsýslu. Samkvæmt reglugerð um samræmt verklag og viðmið við leiðréttingu verðtryggðra fasteignaveðlána þurfa umsækjendur að samþykkja niðurstöðu útreiknings á höfuðstólslækkun íbúðalána með rafrænni undirritun. „Rafræn skilríki eru einu skilríkin sem gefa möguleika fullgildrar rafrænnar undirritunar,“ segir í svari Bjarna.

Rúmar 190 milljónir frá 2007

Svandis spurði hvað þessi allsherjarinnleiðing rafrænna skilríkja kostar en Bjarni segir þessa innleiðingu hafa staðið yfir frá árinu 2008 en undirbúningurinn hófst nokkuð fyrr. „Frá árinu 2008 hafa rafræn skilríki verið gefin út til einstaklinga í samstarfi ríkis og einkaaðila. Heildarkostnaður verkefnisins liggur hjá mörgum aðilum, einkum fjármálafyrirtækjum, en fjármála- og efnahagsráðuneytið hefur ekki borið kostnað af útgáfu rafrænna skilríkja til einstaklinga,“ segir Bjarni en kostnaður ríkissjóðs, sem hefur fallið til í ráðuneytinu vegna verkefnisins, nemur 191,5 milljónum króna frá árinu 2007.

Samkvæmt Bjarna hefur árlegur kostnaður verið að meðaltali 23 milljónir króna, nema árið 2007 þegar hann var 50,8 milljónir króna og árið 2008 þegar kostnaðurinn var 38,4 milljónir króna. Segir Bjarni að stærsti hluti þessarar upphæðar sé vegna árlegs framlags vegna samstarfssamnings við Auðkenni hf. um almenna notkun rafrænna skilríkja.

„Framlag ríkissjóðs til samstarfsverkefnisins er 10 millj. kr. á ári sem tekur breytingum í samræmi við vísitölu neysluverðs. Greiðslan er fyrir hýsingu og rekstur Íslandsrótar, milliskilríkja og notendaleyfa persónutengdra endaskilríkja, auk framleiðslu og aðgengis að afturköllunarlistum (CRL) og svokallaðri OCSP-þjónustu. Frá árinu 2008 hafa greiðslur vegna þessa numið alls 107,4 millj. kr., auk 30 millj. kr. stofnframlags árið 2007. Annar kostnaður er vegna hugbúnaðargerðar og sérfræðiþjónustu. Í framantöldum kostnaði er tekið tillit til 35,6 millj. kr. framlags vegna STORK-verkefnisins sem hefur það að markmiði að gera Evrópu að einu rafrænu innskráningar- og auðkenningarsvæði,“ segir í svari Bjarna.

Þá var kostnaðurinn við kynningu og auglýsingar vegna rafrænna skilríkja í tengslum við svokallaða skuldaleiðréttingu 560 þúsund krónur en að auki hefur verið vakin athygli á rafrænum skilríkjum í almennum auglýsingum um höfuðstólslækkun verðtryggðra fasteignaveðlána.

Þá spurði Svandís hvort þessi auglýsinga- og kynningarstarfsemi hefði verið boðin út og hvaða aðili hefði annast auglýsinga- og kynningarstarfsemina. Þá vildi hún einnig vita hvað réði vali á viðkomandi en í svari Bjarna kemur fram að starfsemin var ekki boðin út heldur hefði embætti ríkisskattstjóra annast þau mál sem framkvæmdaraðili höfuðstólslækkunar verðtryggðra íbúðalána.