Benda hvor á annan vegna blóðgjafabanns

Hinsegin dagar hófust í gær á því að fólk var hvatt til að mæta í Blóðbankann að gefa blóð fyrir samkynhneigða karla en þeim er ekki heimilt að gefa blóð í Blóðbankanum.

Sveinn Guðmundsson, yfirlæknir Blóðbankans, fagnar heimsókn Hinsegin daga en segir reglurnar á Íslandi vera svipaðar og í flestum öðrum löndum. Þó séu nokkur lönd sem leyfi blóðgjafir karla sem ekki hafa stundað kynlíf með öðrum karlmanni um nokkurra ára skeið.

Sveinn segir að sé áhugi á að breyta reglunum eigi að fara eftir samþykkt Evrópuráðsins frá því í mars árið 2013 sem Ísland er aðili að. „Þar er lögð lína um hvernig þetta skuli gert. Þar er kveðið á um að ekki skuli gera breytingar sem auki áhættu blóðþega. Áhættumat þarf einnig að fara fram í þjóðfélaginu,“ segir Sveinn og bætir við að því þurfi sóttvarnalæknir að stýra. 

„Það er í höndum höndum heilbrigðisyfirvalda að breyta þessum reglum,“ heldur Sveinn áfram og vísar í fyrrnefnda samþykkt Evrópuráðsins. „Þar er kveðið á um að það sé skylda heilbrigðisyfirvalda í hverju landi að móta stefnu um í þessum málaflokki.“

Landlæknisembættið bendir aftur á Blóðbankann

Þegar svara var leitað hjá Landlæknisembættinu var vísað aftur á Blóðbankann. Þórólfur Guðnason, yfirlæknir sóttvarna hjá Landlæknisembættinu, segir: „Sveinn hefur vísað þessu á okkur en við höfum sagt honum að það sé Blóðbankinn sem setji þessar reglur. Við höfum stutt hann í því sem hann telur skynsamlegt í samræmi við aðrar alþjóðlegar stofnanir.“

Varðandi tíðni smitsjúkdóma segir Þórólfur það vera þekkt að „það er hærra hlutfall samkynhneigðra karlmanna en gagnkynhneigðra sem smitast af HIV.“ Samkvæmt gögnum frá Landlæknisembættinu smituðust 29 samkynhneigðir af alnæmi síðastliðinn áratug en 62 gagnkynhneigðir.

Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra segist ekki hafa skoðað málið sérstaklega en fagnar umræðu um málið. „Það hljóta að vera gerðar breytingar á regluverki um blóðgjafir samhliða því sem þekkingu og tækni heilbrigðisyfirvalda fleygir fram.“ 

Kristján áréttar þó að „…við vinnum í alþjóðlegu regluverki, og Ísland er aðili að samþykkt Evrópuráðsins í þessum efnum. Það er starfandi sérstök ráðgjafarnefnd um blóðbankaþjónustu sem mun þá taka þetta mál til umfjöllunar í tengslum við þessa umræðu en þetta er eitthvert atriði sem við hröpum ekkert að í neinu fljótræði.“ 

Kynhegðun annara líka áhættusöm

Gunnlaugur Bragi Björnsson, stjórnarmaður Hinsegin daga, segir vert að endurskoða reglurnar. „Það orkar tvímælis að þessar reglur hafi ekki verið endurskoðaðar líkt og hefur verið gert víða annars staðar. Löndum sem hafa verið að gefa tímaramma eða slaka á þessum reglum er að fjölga.“ 

Gunnlaugur bætir við að kynhegðun annarra hópa geti verið áhættusöm. „Það má líka velta fyrir sér hvort ekki ætti að taka harða á hvernig kynlífi fólk lifir því það eru fjölmargir aðrir áhættuhópar en samkynhneigðir karlmenn.“