„Nauðsynlegt að efla til muna sköpun nýrra verðmæta“

Rektorar íslenskra háskóla hafa sent frá sér yfirlýsingu sem var einnig send öllum Alþingismönnum sem innlegg í umræðu um frumvarp til fjárlaga.

Í yfirlýsingunni stendur að Ísland sé á krossgötum í dag.

„Þjóðin er verulega skuldsett og erfitt er fyrir stjórnvöld og heimili að ná endum saman án þess að ganga enn frekar á þau lífskjör sem við viljum hafa á Íslandi. Til að standa við okkar skuldbindingar og tryggja lífskjör til framtíðar, þá er nauðsynlegt að efla til muna sköpun nýrra verðmæta.“

Aukin nýting náttúruauðlinda muni ekki standa undir þessari verðmætaaukningu án þess að sjálfbærni sé fórnað.

„Nauðsynlegt er því að auka til muna verðmætasköpun sem byggir á hugviti og sköpun. Í skýrslu frá McKinsey má finna sýnidæmi um hvað þurfi til að standa undir langtímahagvexti á Íslandi. Til að standa undir 4% árlegum hagvexti þarf að skapa ný verðmæti fyrir um 50 milljarða króna á hverju ári.“

Það sé vel þekkt um allan heim að háskólastarf sé meginundirstaða sköpunar verðmæta á grunni hugvits.

„Á Íslandi er hins vegar ekki brugðist við þörf á hugviti og sköpun með fjárfestingu í undirstöðu, heldur er þvert á móti dregið verulega úr fjármögnun háskólanna, en fjármögnun á hvern háskólanema er árið 2011 aðeins 84% af því sem hún var árið 2005, samkvæmt skýrslu OECD, eins og sjá má á mynd hér að neðan.“

Í yfirlýsingunni segir að það komi ennfremur skýrt fram í skýrslu OECD að háskólar á Íslandi standi höllum fæti fyrir niðurskurð.

„Hér sést að Ísland er í sérflokki þegar kemur að fjármögnun háskólanáms og niðurskurði, en löndin í neðra horninu til vinstri eru þau sem eru með framlög undir meðaltali og hafa skorið niður framlög.“

Þetta sé misræmi milli þarfa íslensks samfélags og fjármögnunar háskóla verði að leiðrétta strax.

„Forgangsröðun fjármuna til háskólamenntunar er því nauðsynleg. Það er eina leiðin til þess að skapa nægileg ný verðmæti til að standa undir skuldbindingum Íslendinga og þeim lífskjörum sem við eigum að venjast og viljum standa vörð um.“

Undir yfirlýsinguna skrifa:

Ari Kristinn Jónsson, rektor Háskólans í Reykjavík

Björn Þorsteinsson, rektor Landbúnaðarháskóla Íslands

Erla Björk Örnólfsdóttir, rektor Háskólans á Hólum

Eyjólfur Guðmundsson, rektor Háskólans á Akureyri

Fríða Björk Ingvarsdóttir, rektor Listaháskóla Íslands

Kristín Ingólfsdóttir, rektor Háskóla Íslands

Vilhjálmur Egilsson, rektor Háskólans á Bifröst