Aðgerðir stjórnvalda hafa áhrif á samninga

„Mér líst illa á allar breytingar á skattkerfinu sem hafa áhrif á afkomu launafólks til hins verra. Ákvarðanir stjórnvalda á næstu vikum koma til með að hafa áhrif á til hve langs tíma kjarasamningar verða gerðir,“ segir Drífa Snædal, framkvæmdastjóri Starfsgreinasambands Íslands.

Fjármálaráðherra hefur sett fram hugmyndir um hækkun matarskatts, ekki er búið að ákveða hversu mikið en rætt hefur verið um að hann gæti hækkað úr sjö prósentum í fjórtán til fimmtán prósent. Hugmyndir um hækkun matarskattsins fara illa í verkalýðshreyfinguna.

Samningar eru lausir nú um áramót. Þegar skrifað var undir nýja kjarasamninga undir lok síðasta árs var talað um að sá samningur væri aðfarasamningur og tíminn yrði notaður til að undirbúa gerð kjarasamnings til einhverra ára. Verkalýðshreyfingin er þessa dagana að móta kröfugerð fyrir komandi samninga.

„Það gerir enginn langtímasamninga á óvissutímum,“ segir Drífa.

„Það er enginn að ræða langtímasamning,“ segir Gylfi Arnbjörnsson, forseti ASÍ, og hann gagnrýnir stjórnvöld fyrir skort á samráði.

Þorsteinn Víglundsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir að enn hafi ekki verið mótuð samningsmarkmið né heldur hafi menn rætt til hve langs tíma ætti að semja.

„Þegar kemur að skattkerfisbreytingum þá er fátt í þessum tillögum sem kemur á óvart. Þetta er búið að vera í umræðunni um nokkurt skeið,“ segir Þorsteinn. „Það eru tvær lykilforsendur fyrir þessum breytingum. Annars vegar að heildaráhrif breytinganna séu ekki verðbólguhvetjandi, hitt er hvernig stjórnvöld koma til móts við lágtekjuhópa,“ segir Þorsteinn.

Hann bætir við að matur og ýmsar aðrar nauðsynjavörur séu í lægra skattþrepinu. Það skili sér hins vegar illa sem tekjujöfnunarleið. Þeir sem hafi tekjur yfir meðaltali njóti frekar góðs af því en tekjulágir. Það sé mikilvægt fyrir stjórnvöld að hækka barna- og húsnæðisbætur, það skili sér betur fyrir lágtekjuhópa en þrepaskiptur virðisaukaskattur.

„Ef stjórnvöld grípa til skýrra og hnitmiðaðra mótvægisaðgerða fyrir hina tekjulágu þá ætti að takast sátt um breytingar á virðisaukaskattskerfinu,“ segir Þorsteinn.