Eigendur útgerða gera kröfur um arð

Aðstoðarframkvæmdastjóri Samtaka í sjávarútvegi segir fjárfesta í sjávarútvegi gera eðlilegar arðsemiskörfur. En stærstu sjávarútvegsfyrirtækin greiddu eigendum sínum tvöfalt meira í arð en þau greiddu í veiðigjöld.

Álagning veiðigjalds og sérstaks veiðigjalds á útgerðir landsins sem gjald fyrir aðgang að auðlindinni hefur verið mikið deilumál á undanförnum árum. Núverandi ríkisstjórn hefur lækkað gjöldin um milljarða með þeim rökum að útgerðin standi ekki undir þeim gjöldum sem fyrri ríkisstjórn ákvað að leggja á útgerðarfyrirtækin.

Í Fréttablaðinu í dag er greint frá því að stærstu útgerðarfyrirtækin hafi greitt eigendum sínum allt að tvöfalt meira í arð en þau greiddu í veiðigjöld á síðasta ári. Þannig hafi HB Grandi greitt eigendum sínum 2,7 milljarða í arð en 1,3 milljarða í veiðigjöld.

Haukur Þór Hauksson aðstoðarframkvæmdastjóri nýstofnaðra Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi, SFS, segir þetta mjög sérstakan samanburð í ljósi þess að önnur fyrirtæki greiði ekki þennan skatt.

„Þannig að þessi stærð ein og sér segir afskaplega lítið,“ segir Haukur Þór.

En nú er sjávarauðlindin auðvitað ekki lík öðrum atinnuvegi að því leiti að þarna er verið að nýta auðlind sem a.m.k. margir telja að sé sameign þjóðarinnar?

„Já, já og kannski rétt að hafa í huga að þetta er mjög fjárfrekur atvinnuvegur sem kallar á mikið eigiðfé,“ segir Haukur Þór.

Þegar fjárfestar setji fjármagn í þennan rekstur eins og annan geri þeir arðsemiskröfu. Þeim mun meiri sem áhættan sé þeim mun hærri sé arðsemiskrafan. Annars blasi aðrir og ef til vill betri fjárfestingarkostir við.

„Það má ekki gleyma því að á árinu 2008 var það þannig að stór hluti af eiginfjár þurrkaðist hreinlega út nánast á einni nóttu með falli krónunnar og hruni bankanna. Það er verið að vinna þetta eigiðfé upp aftur og er auðvitað bara gleðilegt ef hægt er að byggja upp eigiðfé í mikilvægustu atvinugrein á Íslandi,“ segir Haukur Þór.

Talsmenn útgerðarinnar hafa talið veiðigjöldin óréttlát og allt of há. En á sama tíma skipta arðgreiðslurnar milljörðum og útgerðirnar hafa stóraukið fjárfestingar sínar.

Það bendir ekki til að greinin sé á vonarvöl og hafi ágætlega efni á að greiða þjóðinni fyrir aðgang sinn að þessari auðlind?

„Já, enda er hún að gera það. Ég visa til greiningar Samtaka atvinnulífsins sem kom síðla sumars. Þar kemur fram sú staðreynd að það er engin önnur atvinnugrein á Íslandi sem greiðir jafn há opinber gjöld af sinni afkomu og íslenskur sjávarútvegur,“ segir Haukur Þór Hauksson.