Undantekning að fólk fái rétt greitt fyrir vinnu sína

„Jafnaðarkaup er ráðandi greiðslufyrirkomulag í veitingageiranum,“ segir Tryggvi Marteinsson, þjónustufulltrúi hjá stéttarfélaginu Eflingu. „Þetta er algengasta greiðslufyrirkomulagið og síðan kemur fólk til okkar þegar það lætur af störfum og áttar sig á því að það hefur ekki fengið greitt eins og það átti að fá.“

Undantekningarlaust fái fólk þá greitt undir lágmarkslaunum og Efling innheimtir mismuninn.

„Þetta eru einhver hundruð skipta á ári,“ segir Tryggvi. „Fimmtán prósent af félagsmönnum okkar eru í veitingageiranum en miklu meira en helmingur af vinnu okkar á hverju ári er vegna launakrafna hjá því fólki.“

Í rauninni skipti ekki máli hvar fæti er stigið niður í veitingageiranum, þetta sé bara ráðandi þar. Aldur starfsfólksins skipti ekki máli heldur. Tryggvi bendir á að fólk í vaktavinnu eigi rétt á vetrarfríi en á 20 ára ferli sínum hjá Eflingu hafi hann aldrei séð að þeim rétti sé fylgt eftir í framkvæmd.

„Það eru örfáir staðir sem eru í lagi en þeir eru algjör undantekning,“ segir hann.

Eins og Vísir sagði frá í síðustu viku er nokkuð um það að verið sé að greiða fólki jafnaðarkaup en samkvæmt upplýsingum frá VR er í raun ekkert til sem heitir jafnaðarkaup.

Greiða eigi dagvinnu til klukkan 18 á daginn og álag eftir klukkan 18 og um helgar. Hugmyndin með jafnaðarkaupi er að jafna launin miðað við hlutfall vinnu á hvoru tímabili fyrir sig. Þegar fólk vinni aðeins á kvöldin og um helgar sé ekki hægt að greiða jafnaðarkaup. Þá eigi bara að borga eftirvinnukaup þar sem engin dagvinna er til þess að jafna út.

Fréttastofa ákvað því að hafa samband við stéttarfélagið Eflingu og kanna hvernig málum væri háttað hjá félagsmönnum þess.

Vantar viðurlög við þessum brotum

Um er að ræða stór fyrirtæki og Tryggvi segist hafa átt marga fundi með sumum þeirra. Því hafi margoft verið lofað að kippa þessu í liðinn. „En það er síðan ekki gert og við höldum bara áfram að innheimta fyrir þá sem koma og leita réttar síns.“

Það vanti viðurlög við þessum brotum. „Þegar það er komin krafa númer 10 eða 20 á sama fyrirtæki ætti að vera hægt að setja einhverjar sektir,“ segir Tryggvi.

Tryggvi segir að reynt sé að fræða fólk um launakjör þeirra og hvað ungt fólk varðar mæti stéttarfélögin í grunn- og framhaldsskóla. Vandamálið virðist þó að einhverju leyti liggja í því að velta starfsmanna er mikil og mikið um að fólk vinni í stutta tíma á sama stað. Það geri alla launabaráttu veikari en ella þyrfti að vera. En vandamálið hafi viðgengist of lengi.