Draga þarf lærdóm af Hellisheiðarvirkjun

Umhverfisáhrif vegna Hellisheiðarvirkjunar voru vanmetin en orkan ofmetin. Draga verður lærdóm af þessari reynslu við uppbyggingju jarðvarmavirkjana í framtíðinni. Þetta var meðal þess sem fram kom í máli gesta sem á sameiginlegum fundi atvinnu-, samgöngu-, og umhverfisnefndar Alþingis í morgun.

Vinnslusvæði Hellisheiðarvirkjunar stendur ekki undir fullum rekstri hennar og þarf að leita orku annar staðar á heiðinni til að tryggja full afköst og tekjur. Um þetta hefur verið fjallað  í fréttum undanfarna daga. í viðtali við Fréttablaðið í dag heldur Guðmundur Þóroddsson, fyrrverandi forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur, því fram að umræðunni sé ætlað að seinka Hverahlíðavirkjun og sé hluti af öfugsnúinni umhverfisumræðu í baráttu gegn fleiri álverum.

Vegna þessarar stöðu var boðað til sameiginlegs fundar þriggja nefnda Alþingis í morgun að ósk þingmanna Vinstri hreyfingarinnar græns framboðs. Á fundinn voru einnig boðaðir gestir frá fjölda stofnana og fyrirtækja sem koma að nýtingu og rannsóknum á jarðvarma.

„Það er nú nokkuð ljóst að það var farið alltof geyst farið og alltof stór áfangi byggður í einu. Nánast var siglt í blindni út í óvissuna," segir Sigmundur Einarsson, jarðfræðingur hjá Náttúrufræðistofnun, sem gagnrýnt hefur framkvæmdina.

Á fundinum heyrðust efasemdir um að hugtakið sjálfbærni ætti við jarðvarmavirkjanir. Sigmundur er einn þeirra sem deildi slíkri skoðun.

„Ég hef haft efasemdir um hugtakið sjálfbærni varðandi þessar raforkuvinnslu með jarðhitavirkjunum. Slík vinnsla á miklu meira skylt við námuvinnslu því það eyðist sem af er tekið. Þetta er ekki eins og vatnsafl en hægt er að líta það sem eilífa hringrás," segir Sigmundur en nefnir þó að vissar takmarkanir séu fólgnar í miðlunarlónum sem fyllast á einni eða tveimur öldum.

En hvaða áhrif hefur þetta á uppbyggingu annarra jarðvarmavirkjanna svo sem á Reykjanesi og hvaða lærdóm þarf að draga af þessari framkvæmd?

„Lærdómurinn er sá að í fyrsta lagi förum við alltof bratt í framkvæmdir miðað við fyrirliggjandi gögn, til dæmis um orkugetuna og mögulega orkuvinnslu á viðkomandi svæðum. Náttúrufræðistofnun hefur varað við því að orkan á Reykjanesi sé ofmetin og að verndargildi svæðisins sé verulega vanmetið. Við ættum að fara mjög varlega í því að halda áfram að nýta orkuna á Reykjanesi," segir Jón Gunnar Ottósson, forstjóri Náttúrufræðistofnunar.