Óvirkir nemendur áhyggjuefni

Margir kennarar í Háskóla Íslands hafa áhyggjur af áhugaleysi nemenda og segja þá koma ólesna í tíma auk þess sem þeir mæti illa. Kennslumiðstöð Háskóla Íslands er í miklu samstarfi við kennara og deildarstjóri þar segir vandann margbreytilegan og flókinn.

„Ég hef heyrt þessa umræðu og áhyggjutón, ekki bara núna heldur nokkuð lengi, um hvað eigi að gera við nemendur. Þeir vilji svolítið fá allt upp í hendurnar, telji nóg að læra glærurnar og verða svolítið móðgaðir ef það er spurt um eitthvað á prófi sem ekki er á glærum. Það eru áhyggjur af óvirkni þeirra almennt,“ segir Guðrún Geirsdóttir dósent í kennslufræði og deildarstjóri hjá Kennslumiðstöð. Hún segir þetta eiga við um nemendur í grunnnámi.

„Það er misjafnt hvernig kennarar bregðast við. Sumir eru áhyggjufullir og vilja vita hvort þeir geti einhverju breytt í kennsluháttum eða öðru. Svo eru aðrir sem eru neikvæðari og vilja losna við þá nemendur sem ekki sinna þessu neitt með aðgangstakmörkunum.“

Guðrún hefur unnið rannsóknir sem beinast að kennurum og segir þennan áhyggjutón koma þar upp í sífellu. Fólk spyrji sig hvort mögulega sé verið að gera nemendur óvirka með kennsluháttum og hvort þeir fái of mikið upp í hendurnar sem geri þá svo ósjálfbjarga.

Eitt af því sem Guðrún mun ræða á málstofu um þessi mál í Árnagarði í dag er hvernig leita megi skýringa á þessu í rannsóknum, til dæmis rannsóknum Söru J. Mann um firringu háskólanema og þátttöku í háskólum. Eitt þeirra atriða sem hún skoðar er samfélagslegt samhengi háskóla. „Fræðimenn hafa bent á nýfrjálshyggju, þar sem menntun fer að hafa markaðsgildi frekar en að vera þroskandi eða eitthvað slíkt. Að fólk verði að fá gráðu til að fá vinnu og það verði hvatinn frekar en fróðleiksþorsti.“ Þeir sem haldi þessu fram telji háskóla endurspegla markaðsvæðingu.

„Þetta tengist því að það er markmið ríkisstjórna að auka fjölda háskólamenntaðra. Nemandi sem klárar framhaldsskólann svífur einhvern veginn inn í háskólann og hefur kannski ekki marga valkosti.“ Margir nemendur viti ekki í hvaða átt þeir stefni og hvað þeir vilji. Sama þróun á sér stað víða í Evrópu og tengist einnig brottfalli nemenda, að sögn Guðrúnar.

thorunn@frettabladid.is