Sakar stjórnvöld um svik og hótar riftun

Gylfi Arnbjörnsson, forseti ASÍ, segir augljóst að ríkisstjórnin hafi svikið gerða kjarasamninga frá því í vor. Hann segir koma til greina að segja upp samningunum við endurskoðun þeirra í janúar næstkomandi.

„Það er ljóst að ríkisstjórnin er að brjóta eitt af meginmarkmiðum þessa samnings, jöfnun lífeyrisréttinda, sem við kynntum þessa samninga sérstaklega út á,“ segir Gylfi.

Í tilkynningu frá ASÍ segir að áform ríkisstjórnarinnar um að skerða hækkun bóta almannatrygginga og atvinnuleysistrygginga brjóti gegn samningnunum, sem og álögur á lífeyrissjóðina til að fjármagna umboðsmann skuldara, sérstakar vaxtabætur og almenna skattlagningu á launakostnað lífeyrissjóðanna.

Hækkun bóta mun samkvæmt fjárlagafrumvarpinu taka mið af samningum sem ASÍ gerði við milli- og hátekjuhópa um 3,5 prósenta hækkun en Gylfi segir augljóst að þær ættu að miðast við ellefu þúsunda króna hækkun lágmarkstaxta.

„Því er haldið fram að lágtekjuhóparnir hjá ríkinu, öryrkjar og gamalmenni, eigi eitthvað sameiginlegt með hátekjuhópi á vinnumarkaði. Að þeir eigi bara að fá 5.500 krónur af því að hátekjuhóparnir hjá ASÍ fá kannski fimmtán eða tuttugu þúsund af því að þeir eru á svo háu kaupi. Menn verða bara að fyrirgefa mér en ég skil ekki svona samanburð,“ segir Gylfi.

Hann segir að málið geti haft mikil áhrif á framtíðarviðræður ASÍ við stjórnvöld. „Svona trúnaðarbrestur getur auðvitað haft alvarleg áhrif. Ef við getum ekki treyst því að ríkisstjórn standi við það sem hún lofar – hvernig í veröldinni eigum við að geta samið við hana?“

Endurskoðun kjarasamninga þarf að vera lokið fyrir klukkan fjögur hinn 20. janúar og segir Gylfi að fljótlega eftir áramót muni samninganefnd ASÍ halda til viðræðna við aðildarfélög um land allt.

Hann áréttar að ASÍ sé reiðubúið til viðræðna við stjórnvöld um einhvers konar málamiðlun. Slíkur fundur var haldinn á föstudag en var árangurslaus.

Steingrímur J. Sigfússon fjármálaráðherra hvetur forystu ASÍ til að horfa á heildarmyndina og skoða það sem hafi verið gert í sumar og það sem áður hafi verið gert. „Eins það sem kemur út á hinum endanum í gegnum skattkerfisbreytingar og samspil við velferðarmálin, sem við erum að reyna að hlífa eins og við getum,“ segir Steingrímur.

„Ég held að menn ættu að spara stóru orðin í bili og ræða þetta frekar. Ekki erum við að slíta neinum samskiptum við þá og erum alltaf opin fyrir viðræðum. Þeir vita vel hvaða aðstæður er við að glíma.”

Steingrímur segist hins vegar ekki ætla að hafa áhrif á forystu ASÍ. „Þeir hljóta þá að fara inn í sitt bakland og afla fylgis við það að segja upp kjarasamningum ef það er stefna þeirra. Ég sé ekki ástæðu til þess, ef allrar sanngirni er gætt, en þeir hafa sína afstöðu til hlutanna og geta lagt fram sín rök. En ég get þá spurt á móti sem fjármálaráðherra; ef ASÍ vill 2,5 til 3 milljarða og sveitarfélögin annað eins, eru þeir þá til í að styðja mig í því að afla tekna sem því nemur. Hvað leggja þeir til í þeim efnum? Hækkun á vaski? Það þarf tekur á móti ef ekki á að auka halla ríkissjóðs.

stigur@frettabladid.is