Foringjaræði treyst og vald fært frá Alþingi

Með áformuðum breytingum á lögum um Stjórnarráð Íslands er foringjaræði fest í sessi og vald fært frá Alþingi, þvert gegn margradda gagnrýni undanfarin misseri.

Breytingarnar stuðla að því að hér verði einn yfirráðherra með allt að níu aðstoðarráðherrum sem yfirráðherrann ákveði hvað geri.

Þetta er mat Jóns Bjarnasonar, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, sem leggur til að frumvarp til breytinganna fari í tiltekinn farveg áður en það komi til kasta Alþingis. Vill hann að óvilhallir aðilar meti hvort breytingarnar samrýmist varnaðarorðum og vegvísi í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis og að stjórnlagaráð veiti um það umsögn áður en það verði lagt fyrir þingið.

Jón bókaði andstöðu sína þegar frumvarpið var kynnt á fundi ríkisstjórnarinnar fyrir helgi. Efnisleg afstaða hans kemur fram í minnisblöðum sem til eru í ráðuneyti hans og Fréttablaðið hefur heimildir fyrir.

Eitt helsta gagnrýnisatriði Jóns er sú fyrirætlan að veita forsætisráðherra vald yfir hvaða ráðuneyti eru starfrækt og vald til að flytja málefni milli ráðuneyta. Alþingi fer í dag með það vald og telur Jón að þannig eigi það að vera. Flutningur valds frá þinginu til forsætisráðherra gangi þvert gegn umræðu sem verið hefur um skipan mála frá hruni.

Jón geldur varhug við breytingunum og bendir á að mjög hafi verið gagnrýnt að í aðdraganda bankahrunsins hafi viðskiptaráðherra verið haldið utan við umræður og ákvarðanatökur. Slíkt verklag verði gert eðlilegt með breytingunum.

Heimild til flutnings verkefna milli ráðuneyta telur Jón geta stuðlað að gerræði þegar ágreiningur rís milli ráðherra og almennt telur hann breytingarnar gera stjórnkerfið óskýrara, vinna gegn gagnsæi og draga úr formfestu.

Að mati Jóns gengur frumvarpið gegn veigamikilli gagnrýni á skipan mála í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis. Telur hann réttast að nefndarfólkið; Páll Hreinsson, Sigríður Benediktsdóttir og Tryggvi Gunnarsson, geri sérstaka úttekt á frumvarpinu og máti það við gagnrýni sína.

Að auki varar Jón við að farið sé fram með málið ofan í fyrirhugaða vinnu nýskipaðs stjórnlagaráðs.bjorn@frettabladid.is