Gleymdist að setja viðurlög

Fiskistofa hyggst framvegis ganga hart fram vegna ólöglegra framkvæmda við og í veiðivötnum. Sveitar- og veiðifélög, verktakar og landeigendur hafa um árabil staðið fyrir ýmiss konar framkvæmdum án þess að fá til þess tilskilin leyfi.

Handvömm við lagasetningu árið 2006 varð til þess að til lítils hefur verið að kæra slíkar framkvæmdir en úr því var bætt með lagasetningu í árslok 2009. Helsta áhyggjuefnið er stórtæk malartekja úr ám sem getur haft alvarlegar afleiðingar fyrir viðgang fiskistofna.

Fiskistofa hefur sent framkvæmdaaðilum, sveitarfélögum og landeigendum bréf þar sem þeir eru minntir á réttindi og skyldur í lögum og reglum um lax og silungsveiði. Tilefnið er að sumarið 2010 urðu eftirlitsmenn Fiskistofu víða varir við framkvæmdir í og við veiðivötn sem í mörgum tilfellum voru án lögboðinna leyfa. Þar hafa sveitarfélög meðal annars verið að verki, en þau bera stjórnsýslulega ábyrgð í þessum málum samkvæmt lögum.

Árni Ísaksson, forstöðumaður lax- og silungsveiðisviðs Fiskistofu, segir að samkvæmt lögum þurfi að leita eftir heimild Fiskistofu vegna allra framkvæmda við ár og vötn. „Það er meiningin að fá menn til að virða lögin en eftir lagabreytingu árið 2009 er þetta refsivert athæfi. Tilgangur bréfsins er að hnykkja á því hvað það þýðir að ganga illa um og framkvæma í leyfisleysi."

Bjarni Júlíusson, formaður Stangveiðifélags Reykjavíkur, segir það alltof algengt að farið sé í malarnám í veiðiám eða við þær. Afleiðingarnar geti orðið skelfilegar.

„Þegar möl er tekin úr áreyri sem hefur legið óhreyfð í hundruð ára þá er stundum eins og allt breytist. Í næsta flóði eða vorleysingum höfum við séð hundruð tonna af möl fara af stað og jafnvel fylla og eyðileggja veiðistaði sem liggja þar fyrir neðan. Ég hef séð fallega veiðistaði hverfa eftir að þjóðvegur var færður til og það tók veiðistaðinn mörg ár að verða að einhverju aftur." Bjarni segir að ef illa tekst til þá geti hrygning laxfiska misfarist og hrygningarstaðir eyðilagst, en dæmi um slíkt eru þekkt hér á landi.

Árni segir það ekki síst tilefni til að minna á lögin að undanfarin ár hefur verið mikil ásókn í möl og framkvæmdaaðilar tilbúnir til að greiða hátt verð fyrir hana. Landeigendur hafi því verið undir miklum þrýstingi frá verktökum og jafnvel opinberum aðilum að selja möl úr áreyrum.

Viðurlög vegna ólöglegra framkvæmda við ár og vötn eru greiðsla skaðabóta. - shá