Fjórflokki ekki treyst

Þær miklu vonir sem vöknuðu í brjóstum fólks í búsáhaldabyltingunni, svo sem um lýðræðisumbætur og stjórnlagaþing, hafa ekki ræst.

Þótt vinstrimenn hafi í fyrsta sinn hreinan meirihluta hefur landslag stjórnmála ekki breyst í grunninn. Fjórflokknum var ekki hafnað í kosningum og þátttaka í prófkjörum hans hefur ekki minnkað. Varla er hægt að tala um raunverulega byltingu því stjórnkerfið er einnig óbreytt.

Helsta breytingin í viðhorfi almennings til stjórnmálalífs er sú að nú er stjórnmálamönnum meira og minna vantreyst. Það er þeirra helsta verkefni að endurverkja þetta traust.

Allt þetta kom fram í ræðum nokkurra fræðimanna á ráðstefnunni Hverju hefur Búsáhaldabyltingin skilað? sem Háskólinn á Bifröst stóð fyrir í Iðnó í gær.

„Mér þætti synd og skömm ef ekki einu sinni eftir þessa miklu atburði væri hægt að ráðast í gagngera, nauðsynlega og róttæka endurskoðun stjórnarskrárinnar,“ sagði Guðni Th. Jóhannesson sagnfræðingur. Til hefði staðið að endurskoða stjórnarskrá síðan 1944. Flokkarnir hefðu alltaf hummað það fram af sér. Núverandi flokkar gerðu það sama. Þetta sýndi „ægivald fjórflokksins“.

Ólafur Þ. Harðarson stjórnmálafræðingur rakti í erindi sínu kannanir á afstöðu almennings og þátttöku í stjórnmálum.

Í síðustu kosningum hafi fleiri nýir þingmenn verið kosnir inn en áður. En helsta breytingin sé sú að yfir fjörutíu prósent fólks telja nú að fáum eða engum stjórnmálamanni sé treystandi. Meirihluti kjósenda telur spillingu útbreidda meðal stjórnmálamanna.

Ólafur segir brýnt að stjórnmálamenn geri heiðarlega upp fortíðina, til að endurheimta traust almennings. Þeir þurfi að viðurkenna mistök sín. Hann telur að um fimmtungur þjóðarinnar hafi tekið þátt í mótmælunum, sem sé mjög mikið. Sjötíu prósent kjósenda hafi svo reynst hlynnt mótmælunum, miðað við kannanir. klemens@frettabladid.is