Undanþága Jóns á við tvær góðar kýr utan kvóta

Samkeppniseftirlitið er harðort í umsögn sinni á mjólkurfrumvarpi sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, eins og fréttastofa hefur fjallað um. Eftirlitið telur að íslenskur mjólkurmarkaður hafi mörg einkenni samráðshrings, cartel á enska tungu, og telur frumvarpið styrkja slíkt samráð.

Þó sér eftirlitið ástæðu í lok umsagnar sinnar nefna jákvæðan flöt í frumvarpinu er snýr að undanþágu til handa þeim sem framleiða mjólkurafurðir beint frá býli. Með frumvarpinu er lagt til að það megi markaðsfæra tíu þúsund lítra til heimavinnslu, það var óheimilt áður. Sjávarútvegs og landbúnaðarnefnd lagði síðan til að þessi lítrafjöldi yrði hækkaður í fimmtán þúsund lítra.

Fréttastofa kannaði hjá Bændasamtökunum hversu mikið þetta væri í framleiðslu. Gunnfríður Elín Hreiðarsdóttir, nautagriparæktarráðunautur samtakanna, segir að meðalkýrin mjólki fimm þúsund og þrjú hundruð lítra af mjólk á ári. Góð mjólkurkýr framleiði sjö til níu þúsund, en í þessu samhengi má benda á að samkvæmt tölfræði samtakanna er skilaði afurðahæsta mjólkurkýrin á þessu ári hvorki fleiri né færri en 16 þúsund lítrum.

Það má því segja, miðað við þessar tölur, að frumvarp Jóns Bjarnasonar, geri ráð fyrir undanþágu sem nái til tveggja góðra mjókurkúa. Undanþágan tekur aðeins til heimaframleiðslu, þannig að hún nær aðeins til þeirra sem framleiða beint frá býlum.

Steingrímur J. Sigfússon sagði í gær eftir ríkisstjórnarfund um undanþáguna: „Í frumvarpinu er verið að auka samkeppni um leið með því að heimila bændum að markaðssetja beint frá býli allt að tíu þúsund lítrum af umframframleiðslu, en það er þó samkeppni sem kemur neðan frá, beint frá býlunum."

Samkvæmt upplýsingum frá Bændasamtökunum eru aðeins þrír bændur sem vitað er um að stundi heimaframleiðslu á ís, en auk þeirra framleiða nokkrir osta, en vaxandi áhugi er þó á þessu, samkvæmt upplýsingum þaðan.