Gagnrýnir rammaáætlun

Sigmundur Einarsson jarðfræðingur gerir alvarlegar athugasemdir við rammaáætlun um nýtingu vatnsafls og jarðvarma, en niðurstöður annars áfanga voru kynntar á dögunum. Þar eru mögulegir virkjunarstaðir metnir og þeim gefin einkunn, meðal annars eftir náttúrufari.

Sigmundur segir, í grein á Eyjunni, að ranglega hafi verið staðið að vinnunni. Augljósir gallar hafi verið á mati náttúruverðmæta. Flest möguleg náttúru- og menningarverðmæti séu dregin saman í einn heildarlista og hverjum einstökum þætti síðan gefið tiltekið vægi.

Jarðmyndanir og vatnafar séu metin á 25 prósent, lífverur 20 prósent og menningarminjar 10 prósent, svo eitthvað sé nefnt.

„Síðan eru allir mögulegir þættir metnir fyrir hvert svæði, allt lagt saman og út fæst einkunn. Þessi einkunn verður há þegar margir þættir fá háa einkunn. Svæði getur á sama hátt fengið lága einkunn ef suma þætti listans vantar alveg, jafnvel þótt þeir þættir sem eru til staðar fái hæstu mögulegu einkunn.“

Við þessa aðferð, segir Sigmundur, fá svæði þar sem landnám er skammt á veg komið sjálfkrafa lága einkunn. Surtsey fengi að líkindum falleinkunn og Geysissvæðið einnig, þar sem þar er fátt annað markvert en hverir.

Sigmundur gerir einnig athugasemdir við að allir nefndarmenn hafi greitt leynilega atkvæði um verðmæti náttúrufyrirbæra, jafnvel þótt þau lægju utan sérsviðs þeirra. Þetta sé vafasamt og hæpið að standist „almennar siðareglur í vísindum“. Þá sé svæðum á köflum skipt upp á óeðlilegan máta; Torfajökulssvæðið sé metið sem ein heild, en Krýsuvíkursvæði í fjórum misstórum svæðum.

„Þetta lítur nánast út eins og úrvinnslan hafi verið sveigð að fyrirfram ákveðinni niðurstöðu til að slá skjaldborg um svæðin á hálendinu og fórna svæðum á borð við Reykjanesskaga og Hengli á móti.“

Katrín Júlíusdóttir iðnaðarráðherra segir bagalegt ef aðferðafræðin er gagnrýnd. Hún bendir þó á að áfanginn sé í umsagnarferli og allir geti gert athugasemdir við vinnuna til 19. apríl. „Sigmundur hlýtur að gera athugasemdir og þær verða síðan skoðaðar eins og aðrar.“

Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra segir sjónarmið Sigmundar áhugaverð. Hún segir mjög mikilvægt að sátt náist um rammaáætlunina.

„Rammaáætlun hefur verið markmið náttúruverndar­sinna um mjög langt skeið. Það væri mikilvægt fyrir íslenska náttúru að ná sátt um hana.“

kolbeinn@frettabladid.is