Bændur óttast að útvaldir fái mjólkurkvóta

„Ef kemur til þess að bú verða tekin til skipta í gegnum lánastofnanir þá er hættan sú að verðmætum verði ráðstafað til valinna aðila. Við viljum að allir hafi jafnan aðgang og það eina sem ráði því hver fær er hvort viðkomandi geti greitt eða ekki. Þetta gengur út á það að slíta á tengslin á milli kaupanda og seljanda,“ segir Sigurður Loftsson, formaður Landssambands kúabænda.

Heildarskuldir kúabænda eru metnar um 44 milljarðar króna. Þau bú sem verst standa eru talin eiga um fimmtán prósent af 116 milljóna lítra ársframleiðslu. Hver lítri mjólkurkvóta er í dag metinn á um 250 krónur svo um milljarða hagsmuni er að tefla.

Kúabændur telja nauðsynlegt að koma á fót uppboðsmarkaði með mjólkurkvóta og sendu frá sér ályktun þessa efnis eftir aðalfund sambandsins nýlega. Ástæðan er að 120 til 140 kúabú eiga í verulegum eða miklum fjárhagserfiðleikum. Kúabú hér á landi eru um 700 alls og 75 til 80 þeirra eru upp á náð og miskunn viðskiptabanka og annarra lánardrottna komin. Til þess hefur ekki komið enn þá að bú hafi verið yfirtekin en LK telur slíkt óumflýjanlegt, verði ekki brugðist við skuldavandanum með „raunverulegum lausnum“ frá hendi lánastofnana, eins og Sigurður kemst að orði.

Félag ungra bænda hefur tekið undir með LK um að mikilvægt sé að „allt greiðslumark komi á markað nú þegar að mikil hætta er á að bankastofnanir eignist bú skuldsettra bænda og geti farið að ráðstafa greiðslumarki út úr bönkunum líkt og öðrum eignum án auglýsingar eins og dæmin sanna,“ eins og segir í ályktun.

Jón Bjarnason, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, hefur lýst yfir áhyggjum sínum af stöðu kúabænda og þeirri hættu að kvóti færist frá viðkomandi jörð með tilheyrandi byggðaröskun og samþjöppun mjólkurkvóta á fárra manna hendur. Hann telur eðlilegt að stjórnvöld leggist yfir það hvort eðlilegt sé að grípa inn í, jafnvel með miðlægum kvótamarkaði.

Sigurgeir Þorgeirsson, ráðuneytisstjóri í sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu, segir það til skoðunar innan ráðuneytisins hvernig megi útfæra markað með mjólkurkvóta. „Við eigum í viðræðum við hagsmunaaðila um hvernig má nálgast þetta, en það væri ofsagt að það sé með skipulögðum hætti enn þá.“ - shá