Segjast hafa lært að braska hjá Straumi

Fjórmenningarnir sem grunaðir eru um umfangsmikið ólöglegt gjaldeyrisbrask í gegnum einkahlutafélagið Aserta bera því við að þeir hafi talið sig fara í öllu að lögum við aflandsviðskiptin. Þeir hafi farið eins að og í störfum sínum hjá Straumi fjárfestingarbanka eftir bankahrun, þar sem þeir hafi unnið eftir forskrift Ingibjargar Guðbjartsdóttur, núverandi forstöðumanns gjaldeyriseftirlits Seðlabankans.

Fjórmenningarnir, Gísli Reynisson, Karl Löve Jóhannsson, Markús Máni Michaelsson og Ólafur Sigmundsson voru yfirheyrðir af efnahagsbrotadeild Ríkislögreglustjóra á föstudag, eftir húsleit á heimilum þeirra og starfsstöð. Félag þeirra, Aserta, hafði stundað viðskipti með gjaldeyri fyrir tugmilljarða við um hundrað viðskiptavini og millifært alls 13 milljarða króna til Íslands, fram hjá gjaldeyrishöftum.

Talið er að heildarhagnaðurinn af því hafi numið á bilinu tveimur til fimm milljörðum, þar af hafi nokkur hundruð milljónir runnið til fjórmenninganna.

Þrír mannanna störfuðu áður hjá Straumi fjárfestingarbanka, og sinntu þar gjaldeyrisviðskiptum. Þar starfaði einnig lögfræðingurinn Ingibjörg Guðbjartsdóttir, en hún var í maí í fyrra ráðin forstöðumaður gjaldeyriseftirlits Seðlabankans vegna sérþekkingar sinnar á brotalömum gjaldeyrishaftanna.

Mennirnir hafa við yfirheyrslur haldið því fram að þeir hafi hjá Aserta beitt sömu aðferðum og hjá Straumi, en þar hafi þeir einmitt starfað eftir forskrift Ingibjargar, sem hafi vitað nákvæmlega hvað rúmaðist innan ramma laganna og hvað ekki. Þá hafa þeir undir höndum lögfræðiálit sem þeir segja að sýni fram á lögmæti viðskiptanna.

Hafi Aserta brotið gegn lögunum hafi það verið af gáleysi, enda hafi mennirnir aldrei farið í felur með viðskipti sín og jafnvel verið í reglulegum samskiptum við Seðlabankann vegna þeirra.

Ingibjörg sagði í samtali við Fréttablaðið í gær ofmælt að hún hafi verið arkitektinn að gjaldeyris­viðskiptalíkani Straums. „Ég var bara lögfræðingur þar," segir hún.

Þá hafi gjaldeyrisviðskipti Straums verið af allt öðrum toga en þau sem lögregla rannsakar nú. Fyrir það fyrsta hafi Straumur, sem fjármálafyrirtæki, haft leyfi frá Seðlabankanum til að miðla gjaldeyri. Það hafi Aserta ekki haft.

Enn fremur hafi gjaldeyrisviðskipti Straums farið í gegnum útibú bankans erlendis, útibúin hafi talist erlendir aðilar og viðskiptin því verið lögleg þar sem höftin tóku aðeins til innlendra aðila.

Heimildir Fréttablaðsins herma að deilurnar fyrir rétti, fari mál fjórmenninganna svo langt, muni einmitt stórum snúast um þetta atriði: Hvort Aserta, sem er í eigu Íslendinga en skráð í Bretlandi, telst innlendur eða erlendur aðili í skilningi gjaldeyrislaganna. Fjórmenningarnir fluttu meðal annars lögheimili sitt til Bretlands, að því er virðist í því skyni að styðja við þá röksemdafærslu að þeir teljist erlendir aðilar. Þeir búa þó hérlendis og eiga hér fjölskyldur.

Eftir sem áður bárust krónurnar til Íslands og þykir yfirvöldum ljóst að með því hafi brotið verið fullframið með þátttöku innlendra aðila. stigur@frettabladid.is