Afstaða til aðildarviðræðna að ESB hugsanlega tekin í kvöld

Það gæti legið fyrir í kvöld hvort Íslendingar hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið. Síðari umræða um ályktun þar að lútandi fer fram á Alþingi í dag. Formaður Framsóknarflokksins leggst gegn því að tillaga stjórnarinnar um aðildarumsókn verði samþykkt.

Þingsályktunartillögur ríkisstjórnarinnar annars vegar og Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hins vegar hafa verið til umræðu í utanríkismálanefnd Alþingis um nokkra vikna skeið. Meirihlutinn skilar frá sér um sjötíu síðna greinargerð þar sem farið er yfir forsendur málsins og þá hagsmuni sem hafa beri að leiðarljósi í aðilarviðræðum við Evrópusambandið. Meirihluti nefndarinnar leggur til nokkrar breytingar á sjálfum ályktunartexta þingsályktunarinnar sem miða að því að styrkja hlutverk þingsins og aðkomu þess að væntanlegum viðræðum, en nú hljómar tillagan svona. Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að leggja inn umsókn um aðild Íslands að ESB og að loknum viðræðum við sambandið verði haldin þjóðaratkvæðagreiðsla um væntanlegan aðildarsamning. Við undirbúning viðræðna og skipulag þeirra skal ríkisstjórnin fylgja þeim sjónarmiðum um verklag og meginhagsmuni sem fram koma í áliti meiri hluta utanríkismálanefndar.

Svo virðist sem Framsóknarmenn leggist gegn því nú að farið verði í viðræður á grundvelli þingsályktunartillögu meirihlutans, því í nefndaráliti sem Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður flokksins skrifar einn undir segir að málið sé ekki nægilega vel unnið til að hægt sé að ganga til aðildarviðræðna á grundvelli álits meiri hlutans. Enn eigi eftir að leggja í þá grundvallarvinnu að greina og meta hagsmuni Íslands og setja samninganefnd ófrávíkjanleg skilyrði. Auk þess virðast áhrif ESB-aðildar á annað alþjóðasamstarf ekki hafa verið metin nægilega. Utanríkisráðherra leggur áherslu á að hægt verði að kynna áform Íslands um aðildarumsókn á fundi utanríkisráðherra aðildarríkja Evrópusambandsins, sem fram fer hinn 27. júlí, eða eftir rúman hálfan mánuð.

En Svíar hafa nú tekið við forystu sambandsins og fara með hana næstu sex mánuði. Á fundi forsætisráðherra Norðurlandanna á Egilsstöðum hinn 14. júní síðast liðin voru þessi mál rædd og á fréttamannafundi að þeim fundi loknum, lagði Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra áherslu á að tillagan yrði tekin fyrir á umræddum utanríkisráðherrafundi eftir hálfan mánuð. Líklegt er talið að nokkrir þingmenn muni leggja fram breytingartillögu úi dag, sem feli í sér að fyrst verði farið í þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort yfirleitt skuli sótt um aðild að Evrópusambandinu. Allar líkur eru á að slík tillaga verði felld. Aukin ræðutími verður gefinn um þessa síðari umræðu um þingsályktunartillöguna. Framsögumenn nefndarálita fá 60 mínútur, fyrstu ræðumenn flokka fá 40 mínútur og aðrir þingmenn 20 mínútur í fyrstu ræðu sinni.