Minna en hálfu prósenti hælisleitenda veitt staða flóttamanns

Aðeins tveir höfðu fengið stöðu flóttamanns á Íslandi frá 1991 áður en par frá Sri Lanka kom í gær. Þá eru frá taldir þeir sem koma sem svokallaðir kvótaflóttamenn á vegum Sameinuðu þjóðanna. Annar þessara tveggja er einnig frá Sri Lanka og kom hingað nýverið en staða þessara þriggja Sri Lanka búa er þó sérstæð að því leyti að þau eru meðhöndluð fremur sem kvótaflóttamenn.

Maðurinn sem kom hingað í gær ásamt maka sínum hafði verið túlkur á vegum friðagæsluliða frá Íslandi sem störfuðu á Sri Lanka. Hann var ekki lengur talinn öruggur á Sri Lanka vegna starfa sinna á vegum friðagæslunnar.

Því var hafið það ferli að veita honum hæli í samstarfi við Noreg sem einnig hefur gert hið sama. Samkvæmt Helgu Halldórsdóttur hjá Rauða Krossi Íslands fékk hann álíka meðferð og kvótaflóttamenn, honum hefur verið útveguð bráðabirgðagisting í tvær vikur og síðan verður gerður samningur við sveitafélag að taka á móti honum.

Hægt er að fá hæli eða dvalarleyfi á Íslandi á þrenna vegu. Í fyrsta lagi eru það svokallaðir kvótaflóttamenn sem fá stöðu flóttamanns fyrir stuðlan Sameinuðu Þjóðanna og koma gjarnan í hópum frá heimalandi sínu. Flestir kvótaflóttamenn sem hafa komið hingað eru frá fyrrum Júgóslavíulöndum. Síðan eru það þeir sem koma hingað til lands á eigin vegum og sækja um stöðu flóttamanns. Samkvæmt vef Mannréttindastofnunar Íslands hafa 438 manns sótt um slíka stöðu en aðeins þessir fjórir fengið. Síðan er hægt að veita dvalarleyfi af mannúðarástæðum sem hefur verið nýtt aðeins betur eða 20 sinnum síðan 2000.

Ástæður þess að svo fáir sem koma hingað á eigin vegum fá stöðu flóttamanns geta verið margbreytilegar, til að mynda hafa sumir þeirra leitað hælis í öðrum löndum en fengið neitun þar og síðan getur umsóknarferlið tekið langan tíma vegna lagaumgjörða sem heftir möguleika margra. Hins vegar er hlutfallið á Íslandi langtum minna en í nágrannalöndum okkar, samkvæmt vef Mannréttindastofnunar, til dæmis voru 3000 manns sem sóttu um hæli í Danmörku árið 2004 og 1100 manns sem fengu það auk þess sem Danir taka við kvótaflóttamönnum.