Fær ekki að hitta fársjúka móður sína

Víetnömsk kona, Lai Thai Nguyen, fær ekki að fara frá Íslandi til að vera hjá fársjúkri móður sinni í Víetnam. Móðir hennar á skammt eftir ólifað. Útlendingaeftirlitið getur ekki látið konuna hafa íslensk vegabréf vegna þess að Þjóðskrá tók einhliða ákvörðun um það að eiginmaður hennar ætti ekki lögheimili á Íslandi. Lay er því kyrrsett hér þangað til að Guðmundur fær viðurkennt íslenskt heimilisfang.

Forsaga málsins er sú að Guðmundur Bjarnason, eiginmaður konunnar, hefur ferðast mikið til Asíu allt frá árinu 2004 og dvalið mikið þar. Tryggingastofnun ríkisins dró í efa að Guðmundur, sem er öryrki, væri búsettur á Íslandi. Var honum send fyrirspurn um málið í apríl 2006. Þeirri fyrirspurn svaraði hann með tölvupósti í júlí 2006 og sagðist halda heimili á Skúlagötu 72 ásamt maka sínum. Honum barst síðan aftur bréf frá Tryggingastofnun þremur dögum seinna. Þar var óskað upplýsinga um dagsetningar sem hann hafði dvalið í Kína. Hann sendi Tryggingastofnun allar þær upplýsingar sem spurt var um ásamt ljósriti úr vegabréfi sínu vegna áranna 2004 til 2006.

Tryggingastofnun sendi í september 2006 öll þessi gögn til Þjóðskrár til að fá þeirra afstöðu í málinu. Í febrúar síðastliðinn varð Guðmundur síðan upplýstur um þá einhliða ákvörðun Þjóðskrár um að skrá lögheimili Guðmundar utan Íslands. Hún er afturvirk til janúar 2004. Lára V. Júlíusdóttir, lögmaður Guðmundar, hefur krafið þjóðskrá um endurskoðun á þessari ákvörðun og sendi hún ítrekun um ósk þess efnis 25 júlí síðastliðinn. Þeirri beiðni hefur ekki verið svarað og hyggst Lára senda kvörtun til Umboðsmanns Alþingis vegna málsmeðferðar Þjóðskrár.

Samkvæmt íslenskum lögum er útlendingastofnun skylt að láta konuna hafa íslenskt vegabréf vegna hjúskaparstöðu hennar. Lögmaður Guðmundar, segir að ekki sé hægt að afgreiða vegabréf á meðan Þjóðskrá neitar að viðurkenna íslenskt heimilisfang Guðmundar. Lára segist draga í efa stjórnsýsluaðgerðir Þjóðskrár í málinu og að stofnunin brjóti gróflega á mannréttindum hans með ákvörðun sinni.

„Hann fær ekki þjónustu í heilbrigðiskerfinu. Hann fær heldur ekki þær örorkubætur sem hann á rétt á og er reyndar krafinn um þrjár milljónir í endurgreiðslu frá Tryggingastofnun. Svo fær konan hans ekki útgefið vegabréf. Allt hangir þetta á ákvörðun Þjóðskrár," segir Lára.