Leita þarf skjala um varnarmálin í 850 hillumetrum

Valgerður Sverrisdóttir, utanríkisráðherra heldur áfram að birta leyniskjöl í samræmi við þá yfirlýsingu í ræðu fyrir helgi, að hún vildi ekki viðhafa það andrúmsloft leyndarhyggju gagnvart þjóð, Alþingi og utanríkismálanefnd þegar að varnarmálum kom, sem áður var ríkjandi.

Utanríkisráðuneytið hefur nú sent formanni svonefndrar „kaldastríðsnefndar" svar við erindi nefndarinnar þar sem m.a. var óskað eftir upplýsingum um gögn í skjalasafni ráðuneytisins sem snerta öryggismál Íslands, innra og ytra öryggi, á árunum 1945 til 1991.

Í samræmi við stefnu ráðherra um opnari stjórnsýslu hefur birtast í dag á heimasíðu ráðuneytisins fylgiskjöl með bréfi ráðuneytisins er varða reglur og helstu þjóðréttarsamninga Atlantshafsbandalagsins um meðferð trúnaðarupplýsinga. Flest þessara skjala hafa ekki verið gerð almenningi aðgengileg áður.

Í bréfinu til Kaldastríðsnefndarinnar segir, að það sé afstaða utanríkisráðuneytisins að veita beri almenningi og fræðimönnum fullan aðgang að skjölum sem fjalla um öryggis- og varnarmál, standi ákvæði gildandi laga og þeirra þjóðréttarsamninga sem Ísland hefur gengist á annað borð ekki í vegi fyrir slíkum aðgangi.

Ráðuneytið hafi hins vegar ekki undir höndum lista yfir öll þau mál sem hafa að geyma upplýsingar er snerta öryggismál Íslands á umræddu tímabili, enda eru skjöl ráðuneytisins frá þessu tímabili mikil að vöxtum og má ætla að talsverður hluti þeirra snerti öryggismál Íslands. Samtals þarf að leyta að viðeigandi skjölum um öryggismálin í skjalasöfnum, sem samtals eru um 850 hillumetrar að umfangi.

Áætlað er að framkvæmd könnunar á öllum skjölum ráðuneytisins frá þessum tíma og vinna við að gera þau aðgengileg myndi kosta u.þ.b. þrjú ársverk. Eru þá ótalin þau skjöl sem er að finna í skjalasöfnum sendiráða, fastanefnda og aðalræðisskrifstofa Íslands frá þessu tímabili en þau nema um 500 hillumetrum.